زعفران

تازه‌ترین پژوهش‌های بالینی بر دو گیاه دارویی پرکاربرد یعنی زنجبیل و زعفران متمرکز شده است؛ یافته‌ها نشان می‌دهد این دو گیاه با ترکیبات زیست‌فعال خود می‌توانند در مدیریت التهاب، اختلالات گوارشی و سلامت روان نقش مکمل مؤثری ایفا کنند.

پژوهش‌های علمی، اثر احتمالی زعفران بر برخی علائم اضطراب و افسردگی را بررسی کرده‌اند، اما شواهد موجود هنوز برای جایگزین کردن آن با درمان‌های استاندارد کافی نیست.

بررسی های سیستماتیک و کارآزمایی های بالینی تازه نشان میدهد ترکیبات فعال زعفران، به ویژه کروسین و سافرانال، میتوانند به کاهش علائم افسردگی و اضطراب و بهبود کیفیت خواب کمک کنند.

مطالعات بالینی تازه، ترکیبات فعال زعفران را در کاهش علائم افسردگی خفیف تا متوسط و بهبود عملکرد شناختی مؤثر نشان داده است؛ یافته هایی که جایگاه «طلای سرخ» را از یک چاشنی گرانبها به یک گیاه دارویی جدی در پژوهشهای نوین ارتقا داده است.

متخصصان طب سنتی نسبت به مصرف بیرویه و خودسرانه زعفران در فصل پاییز هشدار دادند و اعلام کردند که این ادویه گرانبها، اگرچه خواص بیشماری دارد، اما مصرف نادرست آن میتواند عوارض جدی از جمله مسمومیت، خونریزی و اختلالات عصبی را به همراه داشته باشد.

با آغاز فصل کشت زعفران در برخی مناطق کشور، این گیاه دارویی بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است؛ محصولی که علاوه بر ارزش اقتصادی بالا، در طب ایرانی و پژوهش‌های علمی نیز به دلیل ترکیبات فعال خود مورد مطالعه قرار گرفته است.

یک مرور نظام‌مند و فراتحلیل جدید در سال ۲۰۲۶ با بررسی ۳۴ کارآزمایی تصادفی‌سازی‌شده و ۱۷۶۹ شرکت‌کننده نشان می‌دهد مکمل زعفران ممکن است به کاهش برخی علائم افسردگی و اضطراب در بزرگسالان کمک کند؛ با این حال، پژوهشگران تأکید دارند شواهد هنوز برای جایگزینی درمان‌های استاندارد کافی نیست.

زعفران که از شناخته‌شده‌ترین گیاهان دارویی و ادویه‌ای ایران به شمار می‌رود، در سال‌های اخیر بیش از گذشته مورد توجه پژوهشگران حوزه طب سنتی و پزشکی قرار گرفته است؛ با این حال سازمان جهانی بهداشت بر ضرورت بررسی علمی اثربخشی و ایمنی فرآورده‌های گیاهی تأکید دارد.