زعفران حال روحی را بهتر میکند؟ پژوهش جدید چه میگوید
یک مرور نظاممند و فراتحلیل جدید در سال ۲۰۲۶ با بررسی ۳۴ کارآزمایی تصادفیسازیشده و ۱۷۶۹ شرکتکننده نشان میدهد مکمل زعفران ممکن است به کاهش برخی علائم افسردگی و اضطراب در بزرگسالان کمک کند؛ با این حال، پژوهشگران تأکید دارند شواهد هنوز برای جایگزینی درمانهای استاندارد کافی نیست.
به گزارش سلامت نویس؛ زعفران از دیرباز در طب سنتی ایران و دیگر کشورهای منطقه برای کاربردهای مختلف مورد استفاده قرار گرفته است. در سالهای اخیر، پژوهشگران ترکیبات فعال این گیاه، از جمله کروسین و سافرانال، را به دلیل اثرات احتمالی آنها بر سیستم عصبی مورد بررسی قرار دادهاند.
در مطالعه جدید که در سال ۲۰۲۶ منتشر شده، نتایج ۳۴ کارآزمایی بالینی با هم ترکیب شده است. پژوهشگران کاهش معناداری را در برخی مقیاسهای خودگزارشی افسردگی و اضطراب در گروه دریافتکننده زعفران مشاهده کردند.
زعفران چگونه ممکن است بر خلقوخو اثر بگذارد؟
پژوهشگران احتمال میدهند ترکیبات زیستفعال زعفران از طریق تأثیر بر مسیرهای عصبی و فرایندهای مرتبط با التهاب و استرس اکسیداتیو، در تنظیم خلقوخو نقش داشته باشند.
با این حال، نتایج مطالعات کاملاً یکدست نیست. در پژوهش جدید، اثر قابلتوجهی در برخی مقیاسهای ارزیابی افسردگی و اضطراب دیده شد، اما در بعضی مقیاسهای بالینی دیگر اثر معناداری مشاهده نشد. به همین دلیل، نویسندگان بر انجام مطالعات با کیفیت بالاتر تأکید کردهاند.
آیا زعفران میتواند جایگزین داروهای ضدافسردگی شود؟
هنوز نمیتوان چنین نتیجهای گرفت. اگرچه برخی فراتحلیلهای قبلی نیز اثرات امیدوارکنندهای برای زعفران گزارش کردهاند، محدودیتهایی مانند اندازه نمونه، تفاوت در دوز و نوع فرآورده زعفران و احتمال سوگیری در مطالعات وجود دارد.
بنابراین مصرف زعفران یا مکمل آن نباید باعث قطع خودسرانه داروهای ضدافسردگی یا ضداضطراب شود. افراد مبتلا به افسردگی یا اضطراب باید درمان خود را زیر نظر پزشک ادامه دهند.
جمعبندی
شواهد جدید نشان میدهد زعفران ممکن است بهعنوان یک گزینه مکمل در مدیریت برخی علائم اضطراب و افسردگی مورد توجه قرار گیرد، اما هنوز برای معرفی آن بهعنوان درمان قطعی یا جایگزین داروهای استاندارد زود است.
