قهوه، فراتر از یک نوشیدنی بیدارکننده؛ پژوهشهای تازه از نقش آن در سلامت قلب، کبد و مغز میگویند

پژوهشهای تازه منتشرشده در ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ نگاه سنتی و محتاطانه به قهوه را دگرگون کرده و نشان میدهند مصرف متعادل این نوشیدنی با کاهش خطر بیماریهای قلبی، حفاظت از کبد و پیشگیری از زوال شناختی مرتبط است.
به گزارش سلامت نویس؛ قهوه از پرطرفدارترین نوشیدنیهای جهان است که سالها درباره فواید و مضرات آن بحث بوده است. اکنون پژوهشهای گسترده، تصویری روشنتر و مثبتتر از اثرات این نوشیدنی ارائه میدهند.
پیوند قهوه با محور «روده-مغز»
یکی از تازهترین مطالعات منتشرشده در سال ۲۰۲۶ نشان میدهد قهوه، چه کافئیندار و چه بدون کافئین، ساختار میکروبیوم روده را تغییر داده و از طریق ارتباط دوطرفه روده و مغز بر خلقوخو و عملکرد شناختی تأثیر میگذارد. بر پایهٔ این پژوهش، هر دو نوع قهوه به کاهش استرس، افسردگی، رفتار تکانشی و التهاب کمک میکنند؛ قهوه بدون کافئین اثرات مثبتی بر یادگیری و حافظه نشان داده و قهوه کافئیندار به طور ویژه با کاهش اضطراب، بهبود توجه و تمرکز و افزایش هوشیاری مرتبط است.
تأیید انجمن قلب آمریکا
بر اساس بیانیهٔ علمی جدید انجمن قلب آمریکا، مصرف متعادل قهوه تا حدود پنج فنجان در روز یا معادل ۴۰۰ میلیگرم کافئین برای بیشتر بزرگسالان کاملاً ایمن است. تحقیقات نشان میدهند این میزان مصرف با کاهش خطر نارسایی قلبی، بیماریهای قلبی و سکته مغزی در برخی افراد ارتباط دارد. پژوهشگران تأکید میکنند فواید قلبی قهوه ناشی از ترکیبات غنی آنتیاکسیدانی آن است، مشروط بر اینکه با مقادیر زیادی شکر، شربتهای طعمدهنده یا خامه مصرف نشود.
مکانیسم سلولی مقابله با پیری و حفاظت از کبد
پژوهشهای تازه نشان میدهند ترکیبات فعال قهوه، به ویژه اسیدهای گیاهی مانند اسید کافئیک، گیرندهای به نام NR4A1 را فعال میکنند که نقش کلیدی در محافظت از سلولها در برابر استرس اکسیداتیو، التهاب و فرایندهای پیری دارد. مطالعات طولی نیز تأکید میکنند نوشیدن قهوه، حتی نوع بدون کافئین، خطر بیماریهای مزمن کبد، کبد چرب و سیروز را به طور قابل توجهی کاهش میدهد و خطر سرطان کبد در مصرفکنندگان مستمر آن به طور چشمگیری کمتر است.
کنترل قند خون و پیشگیری از زوال شناختی
پلیفنولها و اسید کلروژنیک موجود در دانههای قهوه به بهبود متابولیسم گلوکز و افزایش حساسیت سلولها به انسولین کمک میکنند؛ به همین دلیل مصرف منظم قهوه با خطر پایینتر ابتلا به دیابت نوع ۲ مرتبط است. خاصیت ضدالتهابی و آنتیاکسیدانی قهوه نیز به همراه مسدود کردن گیرندههای آدنوزین توسط کافئین، از افت شناختی در سنین بالا پیشگیری کرده و خطر بیماریهای آلزایمر و پارکینسون را کاهش میدهد.
توصیه و احتیاط
متخصصان توصیه میکنند حد استاندارد و ایمن مصرف قهوه برای بیشتر افراد سالم بین
