خرما؛ از خوراکی سنتی تا «سوپرفود»؛ پژوهشهای تازه از نقش آن در تنظیم کلسترول، سلامت قلب و تقویت مغز میگویند
پژوهشهای تازه منتشرشده در ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ نشان میدهند خرما فراتر از یک خوراکی سنتی و شیرین، به عنوان یک غذای سلامتبخش با خواص درمانی گسترده شناخته میشود؛ از کمک به تنظیم کلسترول و فشار خون تا حفاظت از مغز و بهبود سلامت گوارش.
به گزارش سلامت نویس؛ خرما از دیرباز جایگاه ویژهای در سفره ایرانیان داشته است. اکنون بازنگریها و متاآنالیزهای علمی جدید، ابعاد تازهای از تأثیر این میوه بر سلامت انسان را آشکار کردهاند.
تنظیم کلسترول و بهبود سلامت متابولیک
یک متاآنالیز روی کارآزماییهای بالینی تصادفیسازیشده نشان داد مصرف منظم خرما به طور چشمگیری به کاهش کلسترول کل، به ویژه در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲، کمک میکند. تحقیقات تکمیلی نیز تأیید میکنند ترکیبات زیستفعال موجود در خرما در مدیریت اختلالاتی مانند چربی خون و استرس اکسیداتیو نقش مؤثری دارند.
پیشگیری از فشار خون بالا و حفاظت از قلب
بررسیهای تازه نشان میدهند خرما به دلیل داشتن مقادیر بالای پتاسیم، منیزیم و پلیفنولها اثرات حفاظتی روی سیستم قلبی-عروقی دارد. پلیفنولهای موجود در خرما به کاهش التهاب عروق و تنظیم فشار خون کمک میکنند و میتوانند خطر سکته و بیماریهای قلبی را کاهش دهند.
تقویت عملکرد مغز و پیشگیری از زوال عقل
پژوهشهای جدید روی خواص ضدالتهابی و آنتیاکسیدانی خرما، مانند فلاونوئیدها و اسیدهای فنولیک، نشان میدهند مصرف این میوه میتواند از سلولهای مغزی در برابر التهاب و استرس اکسیداتیو محافظت کند؛ سازوکاری که در کاهش خطر بیماریهای تخریبکننده اعصاب مانند آلزایمر و پارکینسون بسیار ارزشمند ارزیابی شده است.
بهبود میکروبیوم و سلامت گوارش
خرما منبعی غنی از فیبرهای محلول و نامحلول است. مطالعات جدید تأکید میکنند مصرف روزانه آن، مثلاً سه تا هفت عدد در روز، حرکات روده را تنظیم کرده، از یبوست پیشگیری میکند و به عنوان یک پریبیوتیک طبیعی، رشد باکتریهای مفید روده را تقویت میکند.
شیرینکنندهای با آزادسازی تدریجی قند
برخلاف قندهای تصفیهشده، قند طبیعی خرما به همراه فیبر بالا باعث میشود انرژی به صورت تدریجی در بدن آزاد شود. مطالعات نشان میدهند اگر خرما در حد اعتدال و همراه با منابع پروتئینی یا چربیهای سالم مانند مغزها مصرف شود، اثر ناگهانی شدیدی بر قند خون ایجاد نمیکند و حتی میتواند جایگزین مناسبتری برای شیرینکنندههای مضر باشد.
توصیه و احتیاط
با وجود تمام خواص یادشده، به دلیل تراکم کالری و قند طبیعی خرما، متخصصان تغذیه بر رعایت تعادل در مصرف تأکید دارند؛ به طور معمول دو تا پنج عدد در روز بسته به میزان تحرک و وضعیت سلامت فرد. افراد مبتلا به دیابت نیز بهتر است مصرف خرما را با پزشک یا متخصص تغذیه خود هماهنگ کنند.
