عسل، فراتر از یک شیرینکننده؛ پژوهشهای تازه از نقش آن در کاهش التهاب، سلامت گوارش و ترمیم زخم میگویند
پژوهشهای تازه منتشرشده در ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ نشان میدهند عسل طبیعی دیگر تنها یک شیرینکننده ساده نیست، بلکه به عنوان مادهای زیستفعال با ظرفیت آنتیاکسیدانی قوی، خواص ضدالتهابی و ضدمیکروبی، در پیشگیری از بیماریهای مزمن و حتی ترمیم زخم نقش دارد.
به گزارش سلامت نویس؛ عسل از دیرباز در فرهنگ ایرانی هم به عنوان خوراکی و هم به عنوان دارویی طبیعی کاربرد داشته است. اکنون تحقیقات مدرن، نگاهی دقیقتر و پیشرفتهتر به خواص این ماده ارزشمند افکندهاند.
ظرفیت آنتیاکسیدانی و مقابله با استرس اکسیداتیو
مرورهای علمی تازه تأکید میکنند عسل سرشار از پلیفنولها، فلاونوئیدها، اسیدهای فنولیک و آنزیمهایی مانند گلوکز اکسیداز است. این ترکیبات با همافزایی به خنثیسازی رادیگالهای آزاد و کاهش استرس اکسیداتیو در بدن کمک میکنند؛ فرایندی که از پیری زودرس و بسیاری از بیماریهای مزمن پیشگیری میکند.
تنظیم قند خون و بهبود پروفایل متابولیک
برخلاف تصور عمومی که عسل را کاملاً مشابه قند تصفیهشده میداند، مطالعات جدید نشان میدهند مصرف متعادل عسل طبیعی ممکن است به بهبود سطح قند خون ناشتا و افزایش هورمون آدیپونکتین، مؤثر در کاهش التهاب و تنظیم قند خون، کمک کند. با این حال، عسل همچنان کربوهیدرات و کالری بالایی دارد و افراد مبتلا به دیابت باید آن را با احتیاط و به مقدار کم مصرف کنند.
خواص ضدالتهابی و سلامت گوارش
تحقیقات بالینی و آزمایشگاهی نشان دادهاند ترکیبات موجود در عسل میتوانند فعالیت آنزیمهای التهابآور مانند سیکلواکسیژناز را مهار کرده و نشانگرهای التهابی را کاهش دهند. کاهش التهاب مزمن در پیشگیری از بیماریهای قلبی-عروقی و سندرمهای متابولیک نقش مهمی دارد. پژوهشها روی انواع خاصی از عسل همچنین فعالیت ضدباکتریایی قوی این ماده در برابر باکتریهای مقاوم و پاتوژنهای گوارشی مانند هلیکوباکتر پیلوری را نشان دادهاند.
کاربردهای نوین در ترمیم زخم
استفاده از عسلهای پزشکی استریل در کلینیکها برای مدیریت زخمهای مزمن، سوختگیها و زخم پای دیابتی، به دلیل خواص ضدمیکروبی و تحریک ترمیم بافتی، همچنان مورد تأیید و توصیه مجامع پزشکی قرار دارد.
توصیه و احتیاط
متخصصان تأکید میکنند مصرف عسل برای کودکان زیر یک سال به دلیل خطر جدی بوتولیسم نوزادان اکیداً ممنوع است. همچنین با وجود تمام خواص درمانی، عسل همچنان قندی غلیظ و پرکالری است و زیادهروی در مصرف آن میتواند به افزایش وزن و بالا رفتن قند خون منجر شود؛ بنابراین بهتر است در چارچوب یک رژیم غذایی متعادل و با مشورت متخصص تغذیه مصرف شود.
