رژیم مدیترانه‌ای در آینه پژوهش‌های تازه؛ از کند کردن پیری مغز تا کاهش خطر برخی سرطان‌ها
تازه‌ترین پژوهش‌ها نشان می‌دهد پایبندی به الگوی تغذیه‌ای مدیترانه‌ای می‌تواند پیری مغز را حدود دو سال و نیم به تأخیر بیندازد و خطر ابتلا به شماری از سرطان‌های سخت‌درمان را به‌طور محسوس کاهش دهد.
به گزارش سلامت نویس؛ تازه‌ترین پژوهش های منتشرشده در حوزه تغذیه، بار دیگر فواید چشمگیر الگوی غذایی مدیترانه‌ای بر سلامت مغز، قلب و طول عمر را برجسته کرده است. یکی از مهم‌ترین این مطالعات، رژیم ترکیبی به نام «مایند» را بررسی کرده که آمیزه ای از رژیم مدیترانه ای و رژیم دش است و برای محافظت از سلامت عصبی طراحی شده است.
در این پژوهش، بیش از هزار و ۶۰۰ بزرگسال میان سال و سالمند بررسی شدند و نتایج نشان داد پایبندی دقیق به این الگوی غذایی با انقباض کمتر ساختار مغز همراه است. مهم‌ترین تفاوت در حفظ ماده خاکستری مغز، که برای حافظه و یادگیری حیاتی است، معادل حدود دو سال و نیم تأخیر در پیری مغز بوده است. در این مطالعه، مصرف بیشتر توت ها، سبزیجات برگ سبز، مغزها، ماهی و حبوبات بیشترین تأثیر مثبت و در مقابل، مصرف فست فودهای سرخ کردنی و شیرینی جات بیشترین آسیب را بر بافت مغز داشتند.
در حوزه پیشگیری از سرطان نیز یک مرور نظام مند و فراتحلیل گسترده، داده های ۳۴ مطالعه مشاهده ای را با پوشش بیش از چهار میلیون و ۲۰۰ هزار نفر بررسی کرده است. یافته ها نشان می دهد پایبندی بالا به الگوی تغذیه مدیترانه ای با کاهش چشمگیر خطر برخی سرطان های سخت درمان همراه است؛ به طوری که این افراد در مقایسه با کم پایبندترین گروه، حدود ۴۵ درصد خطر کمتر سرطان سر و گردن، ۳۸ درصد خطر کمتر سرطان معده و ۴۱ درصد خطر کمتر سرطان کبد را تجربه کرده اند.
پژوهش های ژنتیکی و اپی ژنتیک تازه نیز نشان می دهد الگوهای تغذیه ای سالم، از جمله رژیم مدیترانه ای و دش، به طور مستقیم با کاهش سرعت پیری سلولی مرتبط هستند. افرادی که سبک زندگی و تغذیه خود را بر این اساس تنظیم می کنند، تغییرات تخریبی کمتری در ساختار وراثتی خود نسبت به سن تقویمی شان تجربه می کنند که خطر ابتلا به بیماری های مزمن مانند آلزایمر و بیماری های قلبی را کاهش می دهد. مطالعات همچنین نشان می دهد بیماران سرطانی که این رژیم را دنبال می کنند، خطر مرگ ناشی از بیماری های قلبی و عروقی در آنان به طور قابل توجهی کمتر و طول عمرشان بیشتر است.
بر اساس اصول کلی رژیم مدیترانه ای که همواره مورد تأکید متخصصان است، پایه این رژیم بر مصرف میوه، سبزیجات، حبوبات و غلات کامل استوار است. روغن زیتون به عنوان منبع اصلی چربی و مصرف مغزها توصیه می شود و مصرف ماهی و غذاهای دریایی حداقل دو بار در هفته، مصرف متعادل مرغ و لبنیات و کاهش چشمگیر گوشت قرمز و غذاهای فرآوری‌شده و شیرین در اولویت قرار دارد. کارشناسان تغذیه توصیه می کنند این الگو تنها یک رژیم موقت نباشد، بلکه به سبک زندگی پایدار تبدیل شود و با فعالیت بدنی منظم و تعاملات اجتماعی سازنده همراه گردد. برخی رژیم های لاغری سخت و محدودکننده، هرچند ممکن است در کوتاه مدت کاهش وزن ایجاد کنند، اما به اندازه الگوهای غذایی متعادل مانند رژیم مدیترانه ای در پیشگیری بلندمدت از بیماری های مزمن مؤثر نیستند. در صورت داشتن بیماری زمینه ای مانند دیابت، بیماری قلبی یا کلیوی، پیش از هرگونه تغییر اساسی در رژیم غذایی، با پزشک یا کارشناس تغذیه مشورت کنید.
