شبکه‌های اجتماعی و سلامت روان نوجوانان؛ هشدار پژوهش‌ها درباره پیامدهای استفاده سنگین از نمایشگر
تازه‌ترین پژوهش‌ها نشان می‌دهد نوجوانانی که روزانه شش ساعت یا بیشتر در شبکه‌های اجتماعی وقت می‌گذرانند، تا دو برابر بیش از دیگران در معرض علائم اضطراب قرار دارند؛ یافته‌ای که ضرورت مدیریت هوشمندانه فضای مجازی را جدی‌تر کرده است.
به گزارش سلامت نویس؛ تازه‌ترین پژوهش های منتشرشده در حوزه سلامت روان، رابطه میان استفاده از شبکه های اجتماعی و بروز اضطراب و افسردگی در نوجوانان و جوانان را یکی از چالش های جدی سلامت عمومی معرفی می کند. بر اساس یک مطالعه طولی، نوجوانان و جوانانی که روزانه شش ساعت یا بیشتر در شبکه های اجتماعی وقت می گذرانند، تا دو برابر بیش از افرادی که کمتر از یک ساعت در روز استفاده می کنند، در معرض علائم اضطراب قرار دارند و احتمال گزارش افکار مربوط به آسیب به خود در آنان تا سه برابر بیشتر است.
این ارتباط، به ویژه در میان دختران نوجوان که میانگین استفاده روزانه بالاتری نیز دارند، بارزتر است. پژوهشگران توضیح می دهند استفاده سنگین از شبکه های اجتماعی، جای فعالیت های واقعی و اجتماعی را می گیرد و مقایسه های ناسالم را تقویت می کند. همچنین ممکن است افرادی که پیش تر با اضطراب یا افسردگی درگیر بوده اند، برای فرار از این حالات به این فضاها پناه ببرند و بدین ترتیب چرخه ای معیوب شکل بگیرد.
آسیب های اصلی شبکه های اجتماعی بر روان نوجوانان چند محور دارد. مقایسه دائمی با تصاویر غیرواقعی از زندگی و ظاهر دیگران، احساس ناکافی بودن را تقویت می کند. پدیده «ترس از جا ماندن» نوجوان را وادار می کند مرتب آنلاین بماند. استفاده از گوشی پیش از خواب، ترشح هورمون ملاتونین را مختل و کیفیت خواب را پایین می آورد و در نهایت، جایگزینی تعاملات چهره به چهره با روابط مجازی، مهارت های اجتماعی و عزت نفس را کاهش می دهد.
یافته های جدید همچنین نشان می دهد برچسب های هشدار سلامت روان روی شبکه های اجتماعی، به ویژه پیام هایی که به افسردگی و اضطراب اشاره می کنند، می توانند در کاهش استفاده از این فضاها مؤثر باشند. در سطح سیاست گذاری جهانی نیز مطالعات جدید، اعتیاد به صفحه نمایش و طراحی های نامنظم پلتفرم ها را به عنوان یک مسئله سلامت عمومی طرح کرده اند. کارشناسان تأکید می کنند به جای تمرکز صرف بر تعداد ساعت استفاده، باید به نحوه طراحی پلتفرم ها و حلقه های الگوریتمی که توجه کاربر را می ربایند، توجه بیشتری شود.
کارشناسان سلامت روان توصیه می کنند به جای حذف کامل شبکه های اجتماعی، بر تعیین مرزها و مدیریت زمان تمرکز شود؛ از جمله محدود کردن ساعات استفاده روزانه و دور کردن تلفن همراه از اتاق خواب در ساعات استراحت. تقویت سواد رسانه ای و آموزش این نکته به نوجوانان که محتوای شبکه های اجتماعی بازتاب تمام واقعیت زندگی دیگران نیست، می تواند از مقایسه های ناسالم بکاهد. جایگزینی بخشی از زمان فضای مجازی با ورزش، فعالیت های هنری، تفریحات گروهی و گفتگوهای رودررو نیز به بازسازی مهارت های ارتباطی و تقویت سلامت روان کمک می کند. در صورت مشاهده علائم پایدار اضطراب، انزوا یا تغییرات شدید خلقی در نوجوان، مراجعه به روانشناس یا مشاور ضروری است.
