استفاده از چت‌بات‌های هوش مصنوعی در بحران‌های روانی همیشه مفید نیست
مطالعه‌ای که ۹ اکتبر ۲۰۲۶ در مجله JMIR AI منتشر شد، نشان داد حدود ۳۰ درصد از بیماران مراجعه‌کننده به یک مرکز روان‌درمانی دانشگاهی در آلمان، برای مسائل سلامت روان از چت‌بات‌های هوش مصنوعی استفاده کرده‌اند. بیش از دو سوم افرادی که در شرایط بحران شخصی از این ابزارها استفاده کرده بودند، تجربه خود را غیرمفید ارزیابی کردند.
به گزارش سلامت نویس؛ پژوهشگران دانشگاه دویسبورگ‌ـ‌اسن آلمان در مطالعه‌ای به بررسی نحوه استفاده بیماران روان‌درمانی از چت‌بات‌های مبتنی بر مدل‌های زبانی بزرگ پرداختند. این پژوهش با مشارکت ۸۱۲ بیمار بزرگسال انجام شد که برای دریافت خدمات روان‌درمانی به یک مرکز دانشگاهی مراجعه کرده بودند.
نتایج نشان داد ۲۴۵ نفر، معادل ۳۰٫۱ درصد شرکت‌کنندگان، سابقه استفاده از چت‌بات‌های هوش مصنوعی برای مسائل مرتبط با سلامت روان را داشتند. از میان ۱۲۱ نفری که اطلاعات مربوط به استفاده از این ابزارها در موقعیت‌های بحرانی را گزارش کردند، ۸۲ نفر، معادل ۶۷٫۷ درصد، این تجربه را غیرمفید دانستند.
بر اساس یافته‌های پژوهش، افراد از چت‌بات‌ها برای دریافت راهنمایی روان‌شناختی عمومی، کسب اطلاعات درباره اختلالات، مدیریت مسائل روزمره و کمک به مشکلات اختصاصی خود استفاده می‌کردند. با این حال، تجربه کاربران در همه موقعیت‌ها یکسان نبود و برخی از آن‌ها از این ابزارها رضایت داشتند.
پژوهشگران تأکید کردند که نتایج این مطالعه توصیفی است و به‌تنهایی نشان نمی‌دهد استفاده از هوش مصنوعی علت بهبود یا تشدید مشکلات روانی بوده است. همچنین، چون داده‌ها از بیماران یک مرکز درمانی در آلمان جمع‌آوری شده‌اند، نمی‌توان نتایج را به تمام کاربران تعمیم داد.
متخصصان بر اهمیت بررسی خطرهای احتمالی، از جمله تقویت افکار ناسالم یا جایگزین‌شدن ارتباط انسانی با تعامل دیجیتال، تأکید دارند. چت‌بات‌ها می‌توانند برای کسب اطلاعات عمومی مفید باشند، اما جایگزین ارزیابی تخصصی روان‌شناس یا روان‌پزشک، به‌ویژه در شرایط بحرانی، نیستند.
