هشدار متخصصان درباره مکمل‌های چربی‌سوز و انرژی‌زا؛ ترکیب محرک‌ها تهدیدی برای قلب و خواب
استفاده خودسرانه و همزمان از مکمل‌های چربی‌سوز و پیش از تمرین حاوی کافئین بالا، به یکی از چالش‌های جدی سلامت ورزشکاران تبدیل شده است؛ محصولاتی که وعده کاهش سریع وزن می‌دهند، اما می‌توانند خطر آسیب قلبی و اختلال خواب را افزایش دهند.
به گزارش سلامت نویس؛ مکمل های چربی سوز و انرژی زا که با وعده کاهش سریع وزن، افزایش انرژی و بهبود عملکرد ورزشی به فروش می رسند، در سال های اخیر به یکی از چالش های جدی سلامت تبدیل شده اند. بررسی های بالینی و مطالعات سم شناسی تازه نشان می دهد ترکیب یا مصرف سنگین این محصولات، به ویژه نمونه های حاوی کافئین بالا، می تواند خطرات جدی برای سلامت به همراه داشته باشد.
مهم‌ترین خطر این مکمل ها، فشار بر سیستم قلبی و عروقی است. مقادیر بالای کافئین و محرک هایی مانند سینفرین و یوهیمبین که در چربی سوزها یافت می شوند، می توانند به طور هم افزا باعث جهش ناگهانی فشار خون، تپش قلب شدید، ضربان نامنظم، درد قفسه سینه و در موارد شدید، ایسکمی یا آریتمی قلبی شوند. مطالعات نشان می دهد خطر بروز رویدادهای جدی پزشکی در مصرف همزمان مکمل های پیش از تمرین و محصولات کاهش وزن، به طور قابل توجهی بیشتر از مکمل های بدون کافئین است.
دومین آسیب مهم، اختلال در سلامت روان و خواب است. مصرف دوزهای بالا باعث اضطراب شدید، حملات پانیک، بی قراری، لرزش اندام ها، سردرد، سرگیجه و بی خوابی مزمن می شود. یافته‌های بالینی نشان می دهد حتی اگر مدت کلی خواب طبیعی به نظر برسد، مصرف زیاد کافئین، خواب عمیق را کاهش می دهد و روند بازیابی و تنظیم متابولیک بدن را مختل می کند.
کم آبی شدید نیز از دیگر عوارض این مکمل ها است. کافئین و ترکیبات چربی سوز خاصیت ادرارآور دارند و در حین تمرین سنگین می توانند به سرعت موجب از دست رفتن آب و الکترولیت های بدن شوند و خطر گرفتگی عضلانی، گرمازدگی و آسیب کلیوی را افزایش دهند. بروز مشکلات گوارشی مانند تحریک معده، رفلاکس، سوزش سر دل، تهوع و دل پیچه نیز از عوارض شایع مصرف این فرآورده ها، به ویژه با معده خالی است.
نکته هشداردهنده دیگر، وجود ترکیبات ناشناخته و تقلبی در بسیاری از چربی سوزهای غیرمجاز است. این محصولات ممکن است علاوه بر کافئین بالا، حاوی مواد اعلام نشده، دوزهای غیرقانونی داروهای محرک یا هورمون باشند که می توانند آسیب های جبران ناپذیری به کبد، کلیه و سیستم هورمونی وارد کنند. همچنین مصرف مداوم و دوزهای بالا باعث عادت بدن به کافئین می شود و فرد برای گرفتن همان نتیجه اولیه مجبور به افزایش دوز می شود؛ چرخه ای خطرناک از وابستگی و عوارض شدیدتر.
کارشناسان تغذیه ورزشی تأکید می کنند هیچ مکمل چربی سوزی نمی تواند جایگزین رژیم غذایی اصولی و برنامه ورزشی منظم شود و کاهش وزن پایدار تنها از مسیر اصولی آن به دست می آید. بر پایه استانداردهای پزشکی، مصرف حداکثر حدود ۴۰۰ میلی گرم کافئین در روز برای بزرگسال سالم معمولاً ایمن است، اما بسیاری از مکمل های پیش از تمرین یا چربی سوز، دوزهای بسیار بالاتری را در یک پیمانه جای می دهند که خطر مصرف بیش از حد را افزایش می دهد. افراد دارای فشار خون بالا، مشکلات قلبی و عروقی، اختلالات خواب، زنان باردار یا شیرده و نوجوانان نباید از این مکمل ها استفاده کنند. توصیه می شود پیش از مصرف هرگونه مکمل انرژی زا یا چربی سوز، حتماً با پزشک، داروساز یا متخصص تغذیه ورزشی مشورت شود، مجموع کافئین دریافتی روزانه از منابع مختلف محاسبه گردد و از ترکیب همزمان چند مکمل محرک پرهیز شود. در صورت بروز علائمی مانند تپش پایدار قلب، سرگیجه، غش یا درد قفسه سینه پس از مصرف این مکمل ها، مراجعه فوری به مرکز درمانی ضروری است. همچنین از خرید محصولات فاقد تأییدیه وزارت بهداشت و بدون مجوز بهداشتی خودداری کنید.
