زنجبیل و زعفران در آینه پژوهش‌های نوین؛ از تسکین التهاب تا بهبود سلامت روان
تازه‌ترین پژوهش‌های بالینی بر دو گیاه دارویی پرکاربرد یعنی زنجبیل و زعفران متمرکز شده است؛ یافته‌ها نشان می‌دهد این دو گیاه با ترکیبات زیست‌فعال خود می‌توانند در مدیریت التهاب، اختلالات گوارشی و سلامت روان نقش مکمل مؤثری ایفا کنند.
به گزارش سلامت نویس؛ پژوهش های نوین در حوزه گیاهان دارویی، دو گیاه پرکاربرد و شناخته شده یعنی زنجبیل و زعفران را در کانون توجه قرار داده است. یافته‌های علمی نشان می دهد این دو گیاه به دلیل برخورداری از ترکیبات زیست فعال، می توانند در کنار درمان های رایج، به بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک کنند.
زنجبیل با نام علمی Zingiber officinale یکی از پرمصرف ترین گیاهان دارویی جهان است که ماده مؤثره اصلی آن، یعنی گینگرول، در مطالعات بالینی متعددی ارزیابی شده است. بر پایه این پژوهش ها، زنجبیل خواص ضدالتهابی چشمگیری دارد و در کاهش التهاب و تسکین دردهای ناشی از آرتروز و استئوآرتریت مؤثر شناخته شده است.
یکی دیگر از کاربردهای مهم زنجبیل، اثر آن بر اختلالات گوارشی و کاهش تهوع است. این گیاه یکی از مؤثرترین درمان های طبیعی برای تهوع به شمار می رود؛ از تهوع بارداری گرفته تا تهوع ناشی از شیمی درمانی و بیماری حرکت. مکانیسم عملکرد این اثر در مطالعات بالینی به تأیید رسیده است. برخی پژوهش های جدید نیز نشان می دهد مصرف مکمل های زنجبیل می تواند به بهبود پروفایل لیپیدی، کاهش مقاومت به انسولین و کنترل قند خون در بیماران مبتلا به سندرم متابولیک و دیابت کمک کند.
زعفران با نام علمی Crocus sativus نیز به دلیل ترکیبات زیست فعال مهمی مانند کروسین، سافرانال و کروستین، همواره یکی از جذاب ترین موضوعات کارآزمایی های بالینی بوده است. مطالعات متعدد نشان داده است ترکیبات فعال زعفران با مهار بازجذب انتقال دهنده های عصبی مانند سروتونین، دوپامین و نوراپی نفرین و همچنین افزایش سطح فاکتور نوروتروفیک مشتق از مغز، اثرات ضد افسردگی و ضداضطراب قابل توجهی از خود نشان می دهند.
پژوهش های جدید همچنین حاکی از آن است که خواص آنتی اکسیدانی و ضدالتهابی زعفران در پیشگیری و بهبود علائم بیماری های مغزی مانند آلزایمر و پارکینسون نویدبخش است. در حوزه سلامت قلب و عروق نیز بررسی های تطبیقی میان طب ایرانی و طب نوین نشان می دهد زعفران در کاهش تری گلیسیرید و کلسترول، تنظیم فشار خون و بهبود عملکرد عروق خونی نقشی محافظت کننده دارد.
کارشناسان تأکید می کنند این یافته ها، جایگاه گیاهان دارویی را به عنوان درمان مکمل و نه جایگزین درمان های ضروری پزشکی تثبیت می کند. بر همین اساس، مصرف این گیاهان باید با رعایت دوز استاندارد و زیر نظر پزشک انجام شود تا ضمن بهره مندی از فواید آن ها، از بروز عوارض و تداخلات دارویی پیشگیری شود.
