تاب آوری روانی؛ پژوهش های تازه از مهارتی قابل یادگیری می گویند که می تواند مغز را در برابر بحران ها مقاوم کند
پژوهش های تازه نشان می دهند تاب آوری روانی دیگر یک ویژگی ثابت و ارثی نیست، بلکه مجموعه ای از مهارت های قابل یادگیری است که با تمرین های شناختی پیشگیرانه، بهبود روابط اجتماعی و سبک زندگی سلامت محور تقویت می شود و به سپری محکم در برابر آسیب های سلامت روان تبدیل می گردد.
به گزارش سلامت نویس؛ تاب آوری روانی سال ها به عنوان ویژگی ای ذاتی و تغییرناپذیر شناخته می شد. اکنون پژوهش های تازه، این نگاه سنتی را کنار گذاشته و آن را به عنوان مهارتی پویا و قابل پرورش معرفی می کنند.
تغییر نگاه از واکنش در بحران به تمرین پیشگیرانه مغز
یکی از برجسته ترین مطالعات تازه نشان می دهد رویکرد علمی در حال فاصله گرفتن از درمان های پس از بحران است. پژوهش ها حاکی از آن است که استفاده از ابزارها و برنامه های تمرینی سلامت مغز، مانند تکنیک های پیشرفته شناخت و استدلال، پیش از وقوع بحران های اجتماعی یا فردی می تواند به شکل چشمگیری تاب آوری افراد و جامعه را افزایش دهد و پیامدهای سلامت روان را بهبود بخشد. به بیان دیگر، مغز می تواند برای مواجهه با تنش های آینده آماده و مقاوم شود.
تاب آوری به عنوان سپر عصبی
پژوهش های روان شناسی رشد نشان می دهند تاب آوری روانی می تواند ساختار مغز را در برابر آسیب های اولیه زندگی محافظت کند. مطالعه ای تازه نشان داد کودکانی که از سطح بالاتری از تاب آوری برخوردارند، الگوهای شبکه عصبی مرتبط با افسردگی، اضطراب و علائم جسمانی ناشی از استرس را کمتر بروز می دهند. با این حال پژوهشگران تأکید کرده اند تاب آوری هرچند اثر محافظتی قدرتمندی در برابر تجربه های آسیب زا دارد، ممکن است در برابر غفلت شدید سازوکار مشابهی ایجاد نکند؛ نکته ای که اهمیت مداخلات زودهنگام را دوچندان می کند.
تاب آوری در عصر فناوری و بحران های جهانی
با ظهور چالش های نوین مانند تغییرات اقلیمی، گسترش هوش مصنوعی و دگرگونی ساختارهای اجتماعی و خانوادگی، تمرکز پژوهشگران بر تاب آوری در سطح کلان معطوف شده است. بررسی های سلامت روان نشان می دهد انزوای ناشی از جهان پر از فناوری، نسل جوان و سالمندان را بیشتر در معرض اضطراب قرار داده است. مقالات مروری تازه تأکید می کنند سیاست گذاری های سلامت روان باید فراتر از درمان فردی رفته و بر بازسازی پیوندهای اجتماعی، حمایت های جامعه محور و تقویت ظرفیت انطباق پذیری متمرکز شوند.
تأیید نقش در کاهش پریشانی روانی
یافته های آماری تازه بار دیگر تأیید می کنند بین تاب آوری بالا و شاخص های سلامت روان، مانند بهزیستی روان شناختی، رضایت از زندگی و امیدواری، همبستگی مثبت و معناداری وجود دارد. تاب آوری به طور معناداری با کاهش نشانه های اضطراب، افسردگی و استرس ادراک شده مرتبط است و عامل پیش بینی کننده قدرتمندی برای مقابله با خواسته های سنگین شغلی و تحصیلی به شمار می رود.
آموزش تاب آوری در مدارس و محیط های کاری
تمرکز بر پیاده سازی مدل های آموزشی مبتنی بر تروما در مدارس و سازمان ها افزایش یافته است. پژوهش های بین المللی نشان می دهند آموزش هوش هیجانی، مدیریت تنظیم هیجان و مهارت های تاب آوری به معلمان، مدیران و رهبران سازمان ها، به شکل معناداری رفتارهای پرخطر و استرس مزمن را در محیط های آموزشی و کاری کاهش داده است.
جمع بندی و توصیه
تحقیقات به روز نشان می دهند تاب آوری یک مهارت پویا و پرورش یافتنی است که می توان آن را از طریق تمرین های شناختی پیشگیرانه، بهبود روابط اجتماعی، سبک زندگی سلامت محور و مداخلات روان شناختی هدفمند تقویت کرد تا به سپری محکم در برابر آسیب های سلامت روان تبدیل شود. افرادی که احساس می کنند در برابر فشارها و بحران ها آسیب پذیرند، بهتر است از برنامه های آموزش مهارت های روانی و در صورت نیاز از مشاورهٔ متخصص سلامت روان بهره بگیرند.
