کلم بروکلی و سولفورافان؛ پژوهش های تازه از نقش آن در تقویت دفاع آنتی اکسیدانی بدن و سم زدایی می گویند

به گزارش سلامت نویس؛ کلم بروکلی از سبزیجات پرطرفدار سفره های ایرانی است که در سال های اخیر توجه پژوهشگران را به خود جلب کرده است. نکته مهم آن است که بروکلی خود مقدار زیادی گلوتاتیون آماده ندارد، بلکه نقش یک فعال ساز قدرتمند را برای تولید و بازسازی این آنتی اکسیدان در بدن ایفا می کند.

مکانیسم اثر: سولفورافان و مسیر Nrf2

محور اصلی مطالعات مدرن روی بروکلی بر ماده ای به نام سولفورافان متمرکز است که در جوانه بروکلی غلظت آن تا ۱۰۰ برابر بیشتر از بروکلی بالغ است. این ترکیب از طریق فعال سازی یک مسیر ژنتیکی کلیدی در سلول ها عمل می کند که به عنوان کلید اصلی دفاع سلولی شناخته می شود. این مسیر، آنزیم های سم زدایی و آنزیم های سازنده گلوتاتیون، یعنی قوی ترین آنتی اکسیدان درون زای بدن، را تحریک و وادار به ترشح می کند.

افزایش گلوتاتیون در مغز و سیستم عصبی

یکی از دستاوردهای مهم پژوهش های بالینی و تصویربرداری های پیشرفته مغزی نشان داده است مصرف ترکیبات حاوی سولفورافان بروکلی، سطح گلوتاتیون را نه تنها در خون، بلکه در مناطق خاصی از مغز مانند هیپوکامپ افزایش می دهد. این سازوکار به طور ویژه برای مقابله با استرس اکسیداتیو مزمن، کاهش التهاب های عصبی و حتی به عنوان یک درمان کمکی در برخی اختلالات عصبی مورد بررسی قرار گرفته است.

نتایج کارآزمایی های بالینی

بر اساس بررسی های سیستماتیک تازه، اثرات سولفورافان از فاز آزمایشگاهی عبور کرده و وارد کارآزمایی های بالینی انسانی شده است. تحقیقات بالینی نشان می دهند مکمل های غنی شده با پیش ساز سولفورافان در بروکلی به بهبود عملکردهای کبدی، کاهش نشانگرهای استرس اکسیداتیو در کبد و بهبود کبد چرب کمک می کنند. مطالعات تصادفی سازی شده روی افراد میانسال و سالمند نیز نشان داده است مصرف دوره ای عصاره بروکلی با بهبود سرعت پردازش ذهنی و کاهش خلق منفی مرتبط است.

سم زدایی از فلزات سنگین و آلاینده ها

گلوتاتیونی که به واسطه مصرف کلم بروکلی در بدن ساخته می شود، نقش اصلی را در اتصال به سموم محیطی مانند فلزات سنگین، آفت کش ها و ذرات آلاینده هوا ایفا می کند. این سموم پس از اتصال به گلوتاتیون خنثی شده و از طریق ادرار از بدن دفع می شوند.

توصیه و احتیاط

برای بهره مندی بیشتر از خواص بروکلی، نحوه پخت اهمیت زیادی دارد. آنزیمی به نام میروسیناس در بروکلی مسئول تبدیل پیش سازها به سولفورافان است و پخت طولانی مدت یا جوشاندن زیاد، این آنزیم را از بین می برد. بهترین روش، خرد کردن بروکلی و اجازه دادن به آن برای چند دقیقه استراحت و سپس بخارپز کردن ملایم به مدت سه تا چهار دقیقه است. برای دریافت دوز بالاتر سولفورافان نیز جوانه های بروکلی گزینه ای بسیار غنی تر از بروکلی بالغ به شمار می روند. افرادی که دچار مشکلات تیروئید هستند یا داروهای خاص مصرف می کنند، بهتر است مصرف زیاد و یکباره سبزیجات خام خانواده کلم را با پزشک خود هماهنگ کنند.