سیر و سلامت قلب؛ متاآنالیزهای تازه از نقش آن در کاهش فشار خون، تنظیم کلسترول و تقویت ایمنی میگویند
متاآنالیزها و مرورهای سیستماتیک تازه نشان میدهند مصرف مکملها و عصارههای استاندارد سیر نقشی معنادار در بهبود عوامل خطر قلبی-عروقی، تنظیم پروفایل چربی خون و تقویت سیستم ایمنی دارد؛ یافتههایی که جایگاه این خوراکی کهن را از یک چاشنی ساده فراتر میبرد.
به گزارش سلامت نویس؛ سیر از دیرباز در آشپزی و طب سنتی ایران جایگاهی ویژه داشته است. اکنون پژوهشهای جدید، سازوکارهای دقیقتر تأثیر این ماده بر سلامت، به ویژه در حوزه بیماریهای قلبی-عروقی و متابولیک را روشن کردهاند.
تأثیر بر فشار خون و پروفایل چربی
مرورهای سیستماتیک و متاآنالیزهای منتشرشده در سال ۲۰۲۶ نشان میدهند مصرف مکملها و عصارههای استاندارد سیر نقش معناداری در بهبود عوامل خطر قلبی-عروقی دارد. مطالعات جدید تأیید کردهاند ترکیبات فعال گوگردی سیر به بهبود عملکرد اندوتلیال، یعنی جداره داخلی عروق، افزایش تولید نیتریک اکساید و مهار آنتیآنژیوتانسین کمک میکنند که مجموع این فرایندها به کاهش فشار خون بالا منجر میشود. پژوهشهای بالینی نیز نشان دادهاند مصرف منظم مکمل سیر به مدت دستکم هشت هفته میتواند به کاهش قابل توجه کلسترول کل و کلسترول بد (LDL) کمک کند، بدون اینکه تأثیر منفی چشمگیری بر کلسترول خوب (HDL) بگذارد.
نقش سیر در کنترل متابولیسم و دیابت
تحقیقات جدید روی بیماران مبتلا به سندرم متابولیک و دیابت نوع ۲ نشان میدهند ترکیبات ارگانوسولفور سیر به تنظیم متابولیسم گلوکز و لیپیدها کمک میکنند. سیر به دلیل خواص آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی قدرتمند، در کاهش مقاومت به انسولین و بهبود شاخصهای قند خون ناشتا مؤثر شناخته شده است.
میکروبیوم روده و تقویت ایمنی
یکی از حوزههای نسبتاً جدید در بررسی خواص سیر، تأثیر آن بر میکروبیوم روده است. پژوهشها نشان میدهند ترکیبات فیبری و پلیساکاریدهای موجود در سیر به عنوان یک پریبیوتیک عمل کرده، به افزایش تنوع باکتریهای مفید روده کمک میکنند و در نتیجه در کاهش التهاب سیستمیک و بهبود سلامت متابولیک نقش دارند. همچنین اثر آلیسین، ماده مؤثرهای که هنگام له کردن یا جویدن سیر تازه آزاد میشود، بر مسیرهای التهابی بار دیگر برجسته شده است؛ این ترکیبات با کاهش استرس اکسیداتیو و مهار سایتوکینهای التهابی، قدرت دفاعی بدن در برابر عفونتهای ویروسی و باکتریایی را بالا میبرند.
توصیه و احتیاط
بخش عمدهای از اثرات درمانی و ضدباکتریایی قوی مربوط به سیر خام و تازه لهشده است، در حالی که سیر پخته برای دستگاه گوارش ملایمتر است؛ عصارههای کهنهشده سیر و مکملها نیز بدون بوی تند، فواید قلبی و آنتیاکسیدانی مشابهی ارائه میدهند. با وجود تمام فواید ذکرشده، زیادهروی در مصرف سیر میتواند موجب تحریک گوارشی، سوزش معده یا تداخل با داروهای ضدالتهاب و رقیقکنندههای خون مانند وارفارین و آسپرین شود؛ از این رو مشورت با پزشک یا متخصص تغذیه پیش از مصرف دوزهای بالای مکمل سیر توصیه میشود.
