ماست پروبیوتیک و محور «روده-مغز»؛ پژوهشهای تازه از نقش آن در سلامت گوارش، کاهش التهاب و حتی پیشگیری از سرطان روده میگویند
پژوهشهای تازه منتشرشده در ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ نشان میدهند مصرف منظم ماست پروبیوتیک، بهواسطهٔ باکتریهای مفیدی مانند بیفیدوباکتریوم و لاکتوباسیلوس، با بهبود سلامت گوارش، کاهش التهاب سیستمیک و کاهش خطر برخی سرطانهای دستگاه گوارش مرتبط است.
به گزارش سلامت نویس؛ ماست از دیرباز بخشی از رژیم غذایی ایرانیان بوده است. اکنون شناخت علمی از ماست پروبیوتیک و اثر آن بر سلامت روده بسیار فراتر رفته و ابعاد تازهای از فواید آن آشکار شده است.
نقش حفاظتی ماست پروبیوتیک در پیشگیری از سرطان روده
یکی از برجستهترین مطالعات بالینی که نتایج آن در سال ۲۰۲۶ منتشر شد، نشان داد مصرف منظم مواد غذایی تخمیرشده مانند ماست حاوی پروبیوتیک، به ویژه سویههای بیفیدوباکتریوم و لاکتوباسیلوس، با کاهش خطر ابتلا به برخی انواع سرطانهای دستگاه گوارش از جمله سرطان روده بزرگ ارتباط معناداری دارد. باکتریهای موجود در ماست با تنظیم التهاب روده، بهبود عملکرد سد دفاعی مخاط روده و حفظ تعادل میکروبیوم، نقش حفاظتی ایفا میکنند.
تأثیر ماستهای سینبیوتیک بر التهاب و متابولیسم
تحقیقات جدید نشان میدهند ترکیب ماست پروبیوتیک با فیبر و مواد پریبیوتیک مانند جو دوسر، توتها، موز یا دانه چیا — تحت عنوان محصولات سینبیوتیک — فواید سلامت روده را چند برابر میکند. بررسیهای بالینی حاکی از آن است که مصرف روزانه ماست غنیشده، افزون بر بهبود مقاومت به انسولین و شاخصهای متابولیک، به طور محسوسی التهاب سیستمیک با منشأ رودهای را کاهش میدهد.
بهبود عملکرد روده و علائم گوارشی
مرورهای سیستماتیک و متاآنالیزهای تازه روی هزاران نفر نشان میدهند مصرف محصولات حاوی باکتریهای زنده و فعال، به طور معناداری حرکات روده، قوام مدفوع، زمان عبور مواد در دستگاه گوارش و علائم آزاردهندهای مانند نفخ و درد مزمن شکمی مرتبط با سندرم روده تحریکپذیر را بهبود میبخشد.
محور روده-مغز و اثر بر خلقوخو
دانشمندان در سالهای اخیر تمرکز ویژهای بر ارتباط میان میکروبیوم روده و سیستم اعصاب مرکزی داشتهاند. تحقیقات جدید تأیید میکنند باکتریهای مفید موجود در ماست پروبیوتیک از طریق تولید اسیدهای چرب با زنجیره کوتاه و انتقال پیام از طریق عصب واگ، میتوانند در کاهش سطح استرس، بهبود کیفیت خواب و تنظیم خلقوخو نقش داشته باشند.
توصیه و احتیاط
متخصصان تغذیه توصیه میکنند برای بهرهمندی از این فواید، ماست پروبیوتیک به صورت تقریباً روزانه مصرف شود، زیرا باکتریهای مفید مدت زیادی در روده ماندگار نیستند. همچنین بهتر است روی بستهبندی محصول عبارت «باکتریهای زنده و فعال» درج شده باشد و ماست همراه با منابع فیبر طبیعی مانند میوه، غلات کامل یا مغزها مصرف شود. افرادی که دچار نقص سیستم ایمنی هستند یا داروهای خاص مصرف میکنند، بهتر است پیش از استفاده از مکملهای پروبیوتیک با پزشک خود مشورت کنند.
