روغن زیتون فرابکر و محور «روده-مغز»؛ پژوهشهای تازه از نقش آن در حفظ سلامت مغز و پیشگیری از زوال شناختی میگویند

پژوهشهای تازه منتشرشده در سال ۲۰۲۶ نشان میدهند مصرف منظم «روغن زیتون فرابکر» — برخلاف انواع تصفیهشده — با بهبود عملکرد شناختی در دوران سالمندی و کاهش سرعت زوال عقل ارتباط دارد؛ یافته هایی که راز آن در تأثیر این روغن بر میکروبیوم روده نهفته است.
به گزارش سلامت نویس؛ روغن زیتون از دیرباز جزء جداییناپذیر رژیم غذایی مدیترانهای و یکی از سالمترین چربیهای خوراکی جهان شناخته میشود. اکنون مطالعات جدید ابعاد تازهای از فواید آن، بهویژه برای مغز، را آشکار کردهاند.
پیوند روغن زیتون با سلامت مغز
نتایج یک پژوهش طولی نشان داد افرادی که بهطور منظم از روغن زیتون فرابکر (EVOO) استفاده میکنند، در مقایسه با مصرفکنندگان روغنهای زیتون تصفیهشده و معمولی، عملکرد شناختی بهتری در دوران سالمندی دارند و سرعت زوال عقل در آنها کمتر است. نکته قابل توجه اینکه روغنهای زیتون معمولی و تصفیهشده اثرات مشابهی نشان ندادهاند.
مکانیسم «روده-مغز»
پژوهشگران تأیید میکنند روغن زیتون فرابکر با بهبود تنوع باکتریهای مفید روده و افزایش برخی باکتریهای خاص، از طریق محور روده-مغز به حفاظت از سلولهای عصبی کمک میکند. به بیان دیگر، بخشی از اثر محافظتی این روغن بر مغز، از مسیر سلامت گوارش و میکروبیوم عبور میکند.
تأیید جایگاه در رژیم مدیترانهای
همچنین بررسیهای بینالمللی جدید بار دیگر جایگاه روغن زیتون فرابکر را بهعنوان یکی از عوامل اصلی اثرگذاری رژیم مدیترانهای در کاهش حدود ۳۰ درصدی رخدادهای قلبی-عروقی تأیید کردهاند.
بازگشت به غذاهای کامل و فرآورینشده
این یافتهها در کنار روند رو به رشد جهانی بهسوی «غذاهای کامل» مطرح میشوند؛ الگویی که بر جایگزینی چربیهای صنعتی با روغن زیتون فرابکر، افزایش مصرف حبوبات و غلات کامل و گنجاندن نوشیدنیهای گیاهی سرشار از پلیفنول مانند قهوه و چای تأکید دارد.
توصیه و احتیاط
متخصصان تغذیه توصیه میکنند برای بهرهمندی از این فواید، از روغن زیتون فرابکر با کیفیت و فرآورینشده استفاده شود. توجه به اندازه سهم نیز ضروری است، زیرا روغن زیتون همچون هر چربی دیگری کالری بالایی دارد؛ همچنین افرادی که داروهای خاص مصرف میکنند یا دچار بیماریهای زمینهای هستند، بهتر است تغییرات رژیمی عمده را با پزشک یا متخصص تغذیه هماهنگ کنند.
