جلیلی و پزشکیان برای حمایت از کادر درمان چه برنامههایی دارند؟
نمایندگان نامزدهای چهاردهمین دولت ریاست جمهوری، برای حل مشکلات نظام سلامت کشور و حمایت از کادر درمان برنامههایی ارائه دادند.
به گزارش سلامت نويس، با توجه به نزدیک شدن به روز انتخابات ریاست جمهوری و اهمیت نظام سلامت و نقش مستقیمی که در زندگی مردم دارد، با برگزاری نشست مشکلات نظام سلامت، با حضور علی ماهر نماینده ستاد دکتر پزشکیان «نامزد ریاست جمهوری» و سید امیر پاشا طبائیان نماینده ستاد دکتر سعید جلیلی «نامزد ریاست جمهوری» به بررسی برنامههای هر دو نامزد در حل مشکلات نظام سلامت کشور پرداختهایم.در ادامه مشروح بخش اول این گفتوگو را میخوانید:
* در سالهای اخیر یکی از چالشهایی که رزیدنتها و پزشکان طرحی با آن درگیر بودند، فشار کاری زیاد و حق و حقوق پایین بود که در رسانهها بسیار بازنشر شد، برنامه نامزدهای ریاست جمهوری برای بهبود وضعیت رزیدنتها در دولت آینده چیست؟
نماینده ستاد دکتر جلیلی: در طرح تحول سلامت دریافتی برخی از پزشکان خوب بود. در همان مقطع دکتر پزشکیان از اینکه پزشکان ایرانی چندین برابر از پزشکان خارجی دریافتی دارند، صحبت کرد و دقیقاً از همان زمان مشکل رزیدنتها و پزشکان طرحی شروع شد. رزیدنتها نیروهای درمانی و آموزشی ما در بیمارستانها هستند و بار درمانی کشور را در بیمارستانها به دوش میکشند. فشار زیادی که هم از نظر ساعت کار و هم تعداد کشیک علیرغم اینکه برنامه ما سالی یک به 12، به 8 و به 6 است میتواند با نظر مدیر گروه تغییر کند. این افزایش ساعت کاری باعث فرسودگی رزیدنتها و عدم آموزش آنها میشود. هدف از حضور رزیدنتها در بیمارستانها آموزش این افراد است.
بنابراین باید تعداد کشیک و ساعت کاری این افراد منطقی و معقول باشد. همچنین در سالهای گذشته و قبل از دولت رئیس جمهور شهید حقوق رزیدنتها عدد بسیار پایین در حد 3 میلیون تومان بود که با فرمان رهبری و پیگیری وزارت بهداشت، این عدد در دو سه مرحله به مبلغ بالاتری رسید و در حال حاضر مبلغ دریافتی رزیدنتها به 17،15،14،12 میلیون تومان افزایش پیدا کرده است. این اعداد نسبت به قبل خوب است اما نسبت به هزینههایی که وجود دارد پاسخگو نیست و باید ترمیم شود.همچنین مسکن این افراد بسیار مهم است، زیرا بسیاری از رزیدنتها از شهرستان میآیند و هزینه مسکن آنها بسیار زیاد است و این افراد نباید دغدغه مسکن را داشته باشند.
باید پاویونهای متأهلی به این افراد داده شود، ضمن اینکه پیشنهاد مشخص دولت دکتر جلیلی این است که رزیدنتی تبدیل به شغل شود. یعنی رزیدنتها به صورت سالیانه دارای افزایش حقوق، مزایا، عیدی و... برخوردار باشند. همانطور که یک کارمند به صورت ماهیانه حقوق میگیرد این عزیزان هم به صورت ماهانه دریافتی داشته باشند. پزشکان طرحی هم مانند رزیدنتها هستند، رزیدنتها زمانی که فارغالتحصیل میشوند تعهدی از آنها گرفته میشود تا هرکجایی که وزارت بهداشت بگوید مشغول شوند و خدمت کنند.
در خیلی از مناطق امکانات و حتی تعداد بیمارها هم کم است. بنابریان این افراد نه درآمد خوبی دارند و نه امکانات مناسبی دارند. اگر میخواهیم در یک منطقه کم برخوردار متخصص داشته باشیم، هزینه آن را هم باید پرداخت کنیم. حمایت و تشویقی صورت گیرد که رزیدنت و پزشک طرحی علاقه پیدا کنند تا در منطقه محروم ارائه خدمت کند. نکته بسیار مهم این است که در برخی از مواقع پرداخت کارانه رزیدنتها و پزشکان طرحی 15- 16 ماه عقب افتاده است و با توجه به تورم ارزش پول او کاهش پیدا کرده است. حتماً باید پرداختی نه تنها این افراد بلکه کلیه کادر درمان کشور به روز باشد.
اگر رزیدنت و پزشکی قرار است در مناطق محروم چرا خدمترسانی کنند باید مشوق خوبی داشته باشیم. به زور و تعهد و فشار و ناراحتی باعث اتفاقاتی میشود که در چند سال اخیر با آن مواجه بودیم.باید حقوق رزیدنت پرداخت و عدد آن به صورتی باشد که بتواند حداقلهای زندیگ را تأمین کند. ضمن اینکه شأنیت و کرامت رزیدنت و پزشک طرحی نباید فراموش شود. اگر حقوق و مزایا این افراد به درستی تأمین شود، در این افراد رضایتمندی خواهند داشت و خدمات بهتری به مردم ارائه خواهند داد. سود این مسئله برای مردم است. ما خدمت بهتر و درمان بهتری به مردم میدهیم.
نماینده ستاد دکتر پزشکیان: صحبت دکتر پزشکیان در خصوص درآمد پزشکان ایرانی، بسیار درست بود که به بخشی از جامعه پزشکی، بعد از افزایش و واقعی کردن تعرفهها و باز میگردد؛ این پزشکان درآمدهای بسیار هنگفتی داشتند و با توجه به افزایش ناگهانی قیمت دلار در آن زمان، حرف دکتر پزشکیان بسیار درست بود. بنابراین مشکل رزیدنتها از صحبت دکتر پزشکیان شروع نشد؛ بلکه مشکل از قبل بود. هدف از واقعی کردن تعرفهها کاهش زیرمیزی بود که در مقطعی انجام شد و اگر منصفانه به آن نگاه کنیم؛ کاملاً از بین رفت. اما با عدم به روز نگهداشتن تعرفهها دوباره با مشکل مواجه شدیم.
اگر در حال حاضر گزارشها را مشاهده کنیم در سال 93 کمترین میزان زیرمیزی گرفته شده که براساس آن 36 درصد زیرمیزی که گرفته شده برای بخش غیردولتی «عمدتاً دندانپزشکی و زیبایی» و در بخش دولتی 8 درصد بوده است. اما در حال حاضر بالای 50 درصد زیرمیزی وجود دارد و بخشی از خدمات از جمله نبود دارو، کمبود تجهیزات پزشکی و... به مشکل خورده است. سلامت یک ابر نظام است و نباید آن را ساده گرفت؛ زیرا اجزای آن به هم پیوسته است و بیش از ۸۰ درصد عوامل مؤثر بر سلامت، بیرون از توان وزارت بهداشت است، بنابراین باید رئیس جمهور به عنوان مسؤول و متولی باشد تا بتوان تمام تصمیماتی که در حوزه سلامت گرفته میشود را عملیاتی کرد. اگر دولت دکتر پزشکیان رای بیاورد، با توجه به اینکه بسیار بر نظام سلامت مشرف هستند، امکان اجرای بیشتری خواهند داشت.
در بحث پزشکان طرحی و پزشکان عمومی هم معضلاتی در کشور وجود دارد و فشار کاری بر پزشکان طرحی و رزیدنتها باعث شده است تا با کمبود رزیدنت، خصوصاً در بخشهایی که تمایلی وجود ندارد و در نتیجه با کمبود فارغ التحصیل در دوره تخصص مواجه میشویم. در سال گذشته 1800 الی 2000 فارغالتحصیل داشتهایم که باید در کل کشور و رشتههایی مانند بیهوشی که باید در هر بیمارستانی به صورت 24 ساعته متخصص بیهوشی در همه شیفتها پر باشد. زیرا اگر متخصص بیهوشی نباشد اتاق عمل بیمارستانها کار نمیکند. همچنین باید در هر بیمارستانی متخصص زنان، داخلی، اطفال وجود داشته باشد تا بتواند حداقل کارایی لازم را داشته باشد.
بنابراین به جز آنکه در بیمارستانهای آموزشی، نگاه آموزشی به رزیدنت وجود دارد، نگاه نیروی کار هم وجود دارد که البته در بسیاری از کشورها اینگونه نیست. عوامل اجتماعی و اقتصادی مؤثر بر سلامت موجود در کشور باعث شده که فشار بسیار زیادی بر روی رزیدنت و فارغالتحصیلان به وجود بیاید. در برخی از شهرها، پزشک طرحی تبدیل به تک تخصص در شهری میشود. به عنوان مثال در سراوان تعداد زایمانها بسیار زیاد و کمبود نیرو وجود دارد. در این شرایط نیرو مجبور است هر رروز سر شیفت باشد. از طرفی هم با نقص شدید نظام بیمه مواجه هستیم. زمانی که کارانه رزیدنتها حداقل با 7 الی 8 ماه تأخیر پرداخت میشود، طبیعتاً زندگی پزشکی که در یالای سن 30-35 سالگی فارغالتحصیل شده است و قرار است در مناطق محروم شروع به کار کردن کند، دارای همسر و فرزند است و به امکانات رفاهی نیاز دارد و با نگرفتن مزایا دچار یک فشار روحی و روانی شدید میشود.
آنچه که مورد نظر ما است این است که نظام پرداخت را از حالت کارانهای در بیاوریم. باید ضرایب ترجیحی داشته باشیم. روش حال حاضر نقص جدی داشته و اصلاً با عدالت همخوانی ندارد. تعرفه ترجیحی در مناطق محروم باید برای همه پزشکان اجرا شود و درآمد پزشکان فعال در مناطق محروم بالاتر برود. زمانی که مشکلات سیاسی و اقتصادی را هدف بگیریم تمایل به ماندگاری پزشکان در کشور بیشتر خواهد شد. روی این مسئله کار شده و مقالههای آن را هم منتشر کردهایم. عوامل مؤثر بر ماندن پزشکان عمدتاً اقتصادی است و حل این مسئله با پر کردن فاصله بین پرداخت قابل انجام است. مانند اقدامات زیادی که صنعت بانکی برای صنعت و دارو انجام میشود.ما با پرداخت به روز و ثابت در مناطق محروم، ایجاد عوامل انگیزشی مانند فضای زندگی، امکانات رفاهی حداقلی و... میتوانیم ماندگاری را افزایش دهیم و فشار را از روی دوش رزیدنتها برداریم.
همین اقدامات باعث میشود تا مشکل عدم تمایل پزشکان به تخصص در برخی از رشتهها مانند بیهوشی، طب اورژانس و... که بسیار اهمیت دارند، حل و یا کم خواهد شد.مجلس صحبت از افزایش ظرفیت میکند، در حالی که در برخی از رشتهها دانشجو حاضر به شرکت کردن در آن رشته نیست. افزایش ظرفیتی که پر نشود چه فایدهای دارد؟ اکثر کسانی هم که شرکت میکنند انصراف میدهند و به فارغالتحصیلی نمیرسد.
* آیا رزیدنتی شغل میشود؟
نماینده ستاد دکتر جلیلی: بله. قطعا شدنی است. دکتر جلیلی معتقد هستند که مسؤل سلامت کشور رئیس جمهور است و نه تنها وزارت بهداشت. همچنین سلامت یک امر بین بخشی است. اینکه وزارتخانه بگوید من رزیدنتی را تبدیل به شغل میکنم، هیچوقت اتفاق نمیافتد. در واقع باید سازمانهای اداری و استخدامی، برنامه و بودجه و... وارد شود تا این مشکل حل شود. باید از همه ظرفیتهای دولت کمک گرفته شود تا مشکلات حل شود.
نماینده ستاد دکتر پزشکیان: رزیدنتی در همه جای دنیا شغل است. در کشورهای دیگر بر روی انتخاب رزیدنت بسیار دقت میشود و به سختی وارد کار آموزشی میشوند اما در عین حال با او مانند مربی هیأت علمی رفتار میشود.بر روی این مسئله باید کار کارشناسی انجام و مدلهای جهانی بررسی و از آنها الگو گرفته شود. همچنین باید امکان جبران خدمات رزیدنتها به بهترین شکل ممکن وجود داشته باشد. یک رزیدنت از سال دوم آموزش خود در کنار پزشک، کار درمانی انجام میدهد. بنابراین باید از مزایای درمانی که انجام میدهد برخوردار باشد؛ که این مسئله قابل اجراست.البته باید در نظر گرفت که رزیدنت در حال گذراندن دوره آموزش است و باید فرصت درس خواندن هم داشته باشد؛ بنابراین باید میزان ساعت کاری و شیفتهای او استاندارد باشد.در هیچ کجای دنیا بیشتر از 12 شیفت در ماه برای یک رزیدنت، پذیرفته شده نیست؛ در حالی که بسیاری از رزیدنتهای ما 30-20 شیفت کار میکنند.
* یکی از موضوعاتی که در دولت سیزدهم مطرح و اجرا شد، بحث افزایش ظرفیت پزشکی بود که موافقان و خالفان بسیاری داشت؛ آیا نامزدهای دولت چهاردهم اجرای این طرح را ادامه میدهند؟ چه برنامههایی برای آن دارند؟
نماینده ستاد دکتر جلیلی: یک قانونی به نام قانون عدالت آموزشی وجود دارد که از سال 93-92 اجرایی شد. براساس این قانون دانشجوها از مناطق خاص انتخاب میشوند و با رتبههای پایینتر میتوانند پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی و... بخوانند؛ اما این افراد باید تعهد دهند که پس از تحصیل در همان مناطق خاص خدمات ارائه دهند. این طرح سه برابر دوره دوره تحصیل این افراد «نزدیک به 21 سال» زمان میبرد اما مجلس دوره قبل این مدت زمان را به یک و نیم برابر تغییر داد. حالا اینکه عدالت اجرا میشود یا خیر، قضاوت با مردم است.
نکتهای که وجود دارد این است که ما هنوز نتوانستهایم افرادی را که از این طرح فارغالتحصیل شدهاند را سازماندهی کنیم. نمیدانیم این افراد کجا هستند. دانشگاه عدم نیاز برخی از این افراد را زده است. حتی برخی از این افراد هنوز شروع نکردهاند.هنوز ما به یک کارشناسی نرسیدهایم تا بررسی کنیم به چه تعداد نیرو نیاز داریم. نکته بعدی که باید به آن توجه کرد، بحث نگهداشت نیرو است. هر چقدر برای مناطق کم برخوردار نیرو ارسال کنیم اما به او امکانات و مشوق ندهیم، نیرو در آنجا ماندگار نخواهد بود. بنابراین هرچقدر که ظرفیت پزشکی افزایش پیدا کند، نیرو تربیت شود، تا زمانی که نیرو به دلیل کمبود امکانات در مناطق محروم نمیماند، آن منطقه با کمبود نیرو درمان مواجه خواهد بود.
بنابراین قبل از اینکه به افزایش ظرفیت پزشکی برسیم، باید نگهداشت نیرو درمان را در مناطق کم برخوردار سازماندهی کنیم.مسئله دوم این است که لیست تمام نیروهایی را که به عنوان عدالت آموزشی گرفتهاند، در بیاوریم، سازماندهی کنیم و بررسی کنیم که در حال حاضر آنها کجا هستند؟ این پزشک باید تا 10 سال در آن منطقه طرح بگذراند، ما در این 10 سال میتوانیم دو دوره نیرو تربیت کنیم؛ آیا به این میزان نیرو نیاز داریم؟ ما با افزایش ظرفیتی که زیرساخت نداشته باشد، مخالف هستیم. افزایش ظرفیت باید هدفمند، دارای زیر ساخت و براساس کمبودها انجام شود.
به عنوان مثال در رشتهای مانند گوارش، 900 فوق تخصص در کشور وجود دارد که 45 درصد از این پزشکان در تهران فعالیت میکنند. در این شرایط ما در کشور با کمبود فوق تخصص کبد و گوارش مواجه هستیم؛ اما اگر این تعداد از متخصصان در کل کشور تقسیم شوند شرایط متوسط رو به خوب خواهد بود در حالی که اکثر این افراد در تهران جمع شدهاند.بنابراین ما در توزیع نیروی انسانی هم با مشکل مواجه هستیم. بنابراین باید فکری به حال امکانات مناطق محروم کرد که افزایش تعرفهها میتواند راه حل مناسبی باشد. اما باید در نظر گرفت که این تفزایش نباید از جیب مردم پرداخته شود. همین الآن هم پرداختی از جیب مردم بالاست. باید با پرداختی حال حاضر مردم، پزشک در مناطق محروم، دریافتی بالاتری داشته باشد.
نماینده ستاد دکتر پزشکیان: ما معتقد هستیم که زیرساخت باید مهیا شود و عدالت آموزشی نیاز است. بحث عدالت آموزشی از سال 1332 مطرح بوده است. حتی در سال 1332 فارغالتحصیلان در مراکز استانها حق گرفتن پرئانه مطب نداشتند مگر اینکه در مناطق محروم ارائه خدمات میکردند.قبل از سال 1392 معضلی به نام سهمیه مناطق محروم وجود داشت که براساس آن پزشک طرحی باید سه برابر مدت زمان تحصیل خود در مناطق محروم خدمت میکردند که بعدها در مجلس و وزارت بهداشت این مدت زمان کم شد.
از نظر ما هم باید افزایش خدمات، بالا بردن رفاه اجتماعی، ایجاد زیرساختهای مناسب و پرداختهای مناسب ماندگاری این پزشکان در مناطق محروم را افزایش داد.در حال حاضر ما در شهر تهران با ازدحام مواجه هستیم اما در چهار استان غربی کشور، یک متخصص قلب و عروق هم نداریم.وضعیت اصلا مناسب نیست و باید قدر متخصصان را بدانیم و از مهاجرت آنها جلوگیری کنیم.در حال حاضر راندهای بالینی بیمارستانی کشور، غیر استاندارد بوده و تعداد وحشتناکی از دانشگاههایی با 50 الی 140 نفر تشکیل میشود. با این وضعیت حتماً کیفیت آموزش پایین آمده است.
بنابراین باید با زیرساختهای مناسب، بیمارستانهای آموزشی لازم و... مهیا شود. دیگر تمایلی به هیأت علمی شدن در دانشگاهها وجود ندارد، تمایلی به استخدام وجود ندارد. ما میخواستیم 12 هزار پرستار در تهران استخدام کنیم اما فقط 500 نفر ثبتنام کردند. با این وضعیت میخواهیم تخت افتتاح کنیم؟ افتتاح تختی که برای آن نیروی انسانی وجود ندارد، شوخی بیش نیست. ما یک بحثی داریم تحت عنوان پوشش فراگیر سلامت که هر سه ستون آن را باید با یکدیگر نگاه کرد. باید بتوان کیفیت خدمات را بالا نگهداشت، نیروی انسانی کافی داشته باشیم و توان پرداخت کافی برای مردم هم داشته باشیم. طبیعتاً برای داشتن اینها باید زیرساخت داشته باشیم.
اگر قرار باشد بیهدف ظرفیت افزتیش پیدا کند، کیفیت کاهش پیدا میکند. همچنین توان پرداخت مردم هم کاهش پیدا میکند. در چند سال آینده به دلیل بالا رفتن قیمت تکنولوژی و پیر شدن جمعیت، بودجهای که امسال به کل نظام سلامت داده شده، جوابگوی بخش قلب و عروق خواهد بود. در حال حاضر هزینه کل نظام سلامت کشور بیش از 600 هزار همت است. دولت در سال جاری در بهترین حالت 10 درصد از این مبلغ را پوشش داده است. به زودی همین 10 درصد را هم نمیتواند پوشش دهد. مگر آنکه سیستم را بازمهندسی کنیم.
منبع: خبرگزاري فارس
پایان پیام/