شکرگزاری و سلامت روان؛ بزرگ ترین متاآنالیز تاریخ از اثربخشی عادتی کم هزینه و پایدار می گوید
بزرگ ترین متاآنالیز تاریخ درباره شکرگزاری، با بررسی ۱۴۵ مطالعه و بیش از ۲۴۰۰۰ شرکت کننده از ۲۸ کشور، نشان می دهد تمرین قدردانی به طور معنادار و پایدار به بهبود بهزیستی و سلامت روان کمک می کند؛ با این حال پژوهشگران تأکید می کنند این عادت یک معجزه فوری نیست، بلکه روشی کم هزینه و قابل اعتماد است.
به گزارش سلامت نویس؛ شکرگزاری از دیرباز در متون دینی و اخلاقی جوامع گوناگون ستوده شده است. اکنون تازه ترین پژوهش های روان شناسی و علوم اعصاب، پشتوانه علمی محکمی برای آن فراهم کرده اند.
بزرگ ترین متاآنالیز تاریخ
تیمی از پژوهشگران با بررسی ۱۴۵ مطالعه مختلف، شامل بیش از ۲۴۰۰۰ شرکت کننده از ۲۸ کشور جهان، بزرگ ترین پژوهش تجمیعی تاریخ را درباره اثربخشی تمرینات شکرگزاری انجام دادند. این مطالعه تأیید کرد شکرگزاری واقعا بر بهبود بهزیستی و سلامت روان تأثیر مثبت دارد. پژوهشگران با نگاهی واقع بینانه تأکید کردند شکرگزاری یک معجزه فوری نیست، بلکه عادتی کم هزینه با بازدهی متوسط اما قابل اعتماد است. این تأثیر مثبت در فرهنگ های مختلف، چه جوامع فردگرا و چه جمع گرا، تقریبا یکسان و قابل تکرار بوده است.
شکرگزاری و رفتارهای ارتقا دهنده سلامت جسمانی
پژوهشی تازه نشان داد ارتباط شکرگزاری با سلامت، فراتر از یک احساس خوب ذهنی است. بررسی داده های مربوط به نزدیک به ۷۰۰۰ نفر نشان داد افرادی که قدردانی را تمرین می کنند، طیف بسیار وسیع تری از رفتارهای سالم، مانند تغذیه سالم، تحرک بدنی منظم، کیفیت خواب بهتر و مهارت های مدیریت استرس را از خود بروز می دهند. این پژوهش ثابت کرد تمرین شکرگزاری به تنظیم افکار و تمرکز بر پیامدهای آینده کمک می کند و افراد را در خودمراقبتی تواناتر می سازد.
علوم اعصاب و بازآرایی مغز
مطالعات نوروساینس نشان می دهند شکرگزاری فیزیک مغز را تغییر می دهد. تمرین شکرگزاری باعث فعال شدن قشر پیش پیشانی مغز می شود؛ ناحیه ای که مسئولیت مدیریت هیجان ها، تصمیم گیری و همدلی را بر عهده دارد. شکرگزاری همچنین ترشح انتقال دهنده های عصبی حس خوب، مانند دوپامین و سروتونین، را تحریک می کند. تداوم این تمرین، مسیرهای عصبی مرتبط با تفکر مثبت را تقویت و مسیرهای مرتبط با استرس و افکار منفی را تضعیف می کند.
مدیریت خاطرات ناخوشایند
یافته های روان شناختی تازه پیشنهاد می کنند ذهن انسان مانند یک باغ است. همان طور که باغبان تنها به کندن علف های هرز بسنده نمی کند، برای سلامت روان نیز کافی نیست که با افکار منفی بجنگیم؛ بلکه باید عمدا جنبه های مثبت و شکرگزارانه زندگی را آبیاری و احضار کنیم تا به مرور، دسترسی به افکار مثبت برای مغز آسان تر شود.
شکرگزاری در سنین کودکی
تحقیقات تازه نشان می دهند مهارت قدردانی مختص بزرگسالان نیست. بررسی ها حاکی از آن است که حتی کودکان سال های اول دبستان نیز با تمرینات ساده روزانه، مانند نوشتن یادداشت های کوچک تشکر یا ژورنال نویسی تصویری کوتاه به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه، می توانند مهارت های هیجانی و بهزیستی خود را به شکل چشمگیری ارتقا دهند.
جمع بندی و توصیه
پژوهش های تازه پیشنهاد می کنند برای بهره مندی از شکرگزاری، بر ثبات و استمرار تمرکز کنیم؛ تمرینات کوچک اما مستمر، مانند نوشتن چند مورد قدردانی در طول هفته، بسیار موثرتر از کارهای نمایشی و مقطعی است. همچنین شکرگزاری زمانی بیشترین اثر را دارد که الهام بخش رفتارهای سالم تر، مانند خواب بهتر، تحرک و مهربانی با دیگران، در زندگی روزمره شود. شکرگزاری جایگزین درمان های تخصصی اختلالات روانی نیست و افرادی که دچار نشانه های پایدار افسردگی یا اضطراب هستند، بهتر است از مشاورهٔ متخصص سلامت روان نیز بهره بگیرند.
