اسطوخودوس و آرامش شب؛ پژوهش های تازه از نقش آن در بهبود خواب و کاهش اضطراب می گویند
پژوهش های تازه نشان می دهند اسطوخودوس، به ویژه گونه لاواندولا آنگوستیفولیا، با ترکیبات موثره خود به تنظیم سیستم عصبی، کاهش هورمون استرس و بهبود کیفیت خواب کمک می کند و در کاهش اضطراب های روزمره نیز موثر است.
به گزارش سلامت نویس؛ اسطوخودوس از دیرباز در طب سنتی برای آرامش اعصاب و بهبود خواب به کار می رفت. اکنون پژوهش های پزشکی و روان پزشکی، سازوکارهای دقیق این اثرگذاری را روشن کرده اند.
مکانیسم اثر بر مغز و اعصاب
دانشمندان با بررسی ترکیبات فعال موجود در اسانس اسطوخودوس دریافتند مواد موثره اصلی آن، یعنی لینالول و لینالیل استات، نقش اصلی را در ایجاد آرامش ایفا می کنند. استنشاق یا مصرف خوراکی اسطوخودوس به تنظیم پاسخ جنگ یا گریز بدن کمک کرده و ضربان قلب و سطح هورمون استرس، کورتیزول، را کاهش می دهد. مطالعات تازه با استفاده از نوار مغزی نشان داده اند رایحه اسطوخودوس فعالیت امواج آلفا و تتا در مغز را افزایش می دهد که این امواج با حالت آرامش عمیق و آمادگی برای خواب مرتبط هستند.
تأثیر بر کیفیت خواب
پژوهش های بالینی تصادفی سازی شده تأیید کرده اند اسطوخودوس می تواند به طور محسوسی کیفیت خواب را بهبود بخشد. برخی آزمایش های تست خواب نشان داده اند استنشاق استاندارد رایحه اسطوخودوس می تواند به طور قابل توجهی کل زمان خواب مفید را افزایش دهد و به افرادی که دچار بی خوابی خفیف یا استرس شبانه هستند کمک می کند سریع تر به خواب روند. برخلاف خواب آور های شیمیایی، استفاده از اسطوخودوس معمولاً با رخوت شدید صبحگاهی یا خطر وابستگی همراه نیست.
کاهش اضطراب و استرس
تحقیقات حاکی از آن است که اسطوخودوس در مدیریت اضطراب های روزمره و حتی اختلالات اضطراب خفیف تا متوسط کارآمد است. بررسی های بالینی نشان می دهند روش های مختلف استفاده از اسطوخودوس، مانند رایحه درمانی یا مکمل های خوراکی استاندارد، می توانند علائم اضطراب را مشابه برخی داروهای ضداضطراب کم خطر کاهش دهند. مصرف چای یا دمنوش اسطوخودوس نیز به عنوان راهکاری برای تسکین اعصاب، رفع خستگی روزانه و کاهش سردردهای عصبی و میگرنی توصیه می شود.
روش های موثر مصرف
بر پایه مطالعات تازه، میزان اثربخشی اسطوخودوس به نحوه استفاده آن بستگی دارد. استنشاق مستقیم روغن طبیعی اسطوخودوس به مدت دست کم ۱۰ دقیقه یا استفاده از دستگاه بخور سرد و اسپری بالش پیش از خواب، تأثیر مستقیمی بر سیستم بویایی و سیستم لیمبیک مغز، یعنی مرکز تنظیم احساسات، دارد. در برخی مطالعات بالینی نیز استفاده از کپسول های استاندارد روغن اسطوخودوس با دوز مشخص، حدود ۸۰ میلی گرم در روز و با نظارت پزشک، نتایج قدرتمندی در کاهش اضطراب عمومی نشان داده است.
توصیه و احتیاط
استفاده از اسطوخودوس برای بیشتر افراد ایمن است، اما روغن های غلیظ نباید به صورت مستقیم و بدون رقیق شدن روی پوست یا داخل بینی کودکان استفاده شوند. اسانس روغنی خالص نیز برای مصرف خوراکی مستقیم مناسب نیست و باید به شکل فرآورده های دارویی استاندارد مصرف شود. زنان باردار یا شیرده و افرادی که داروهای خاص اعصاب مصرف می کنند، باید پیش از مصرف دوزهای درمانی یا مکمل های اسطوخودوس با پزشک مشورت کنند.
