زایلیتول برای قلب بیخطر است؟ آدامس بدون قند هم بیخطر نیست؟
زایلیتول که در محصولاتی مانند آدامس، خمیردندان و برخی مواد غذایی بدون قند استفاده میشود، در مطالعهای جدید با افزایش خطر رویدادهای مهم قلبیعروقی مرتبط شده است. پژوهشگران میگویند برای مشخص شدن علت این ارتباط، تحقیقات بیشتری لازم است.
به گزارش سلامت نویس؛ زایلیتول، شیرینکنندهای که در محصولاتی مانند آدامس، خمیردندان، مربا، ماست و بستنی استفاده میشود، در یک مطالعه جدید با افزایش خطر سکته مغزی، حمله قلبی و مرگ مرتبط دانسته شده است.
زایلیتول نوعی قندالکل است که بهطور طبیعی در مقادیر بسیار کم در برخی مواد غذایی وجود دارد. با این حال، این ماده برای شیرین کردن مصنوعی غذاها، نوشیدنیها و محصولات بهداشت دهان و دندان نیز به کار میرود و مقدار آن در این محصولات میتواند بسیار بیشتر از میزان طبیعی باشد.
با وجود افزایش استفاده از زایلیتول، تأثیرات بلندمدت آن بر سلامت هنوز بهطور گسترده بررسی نشده است.
خطر بیشتر در افراد با سطح بالاتر زایلیتول
در یکی از بزرگترین مطالعات انجامشده درباره این موضوع، پژوهشگران سطح زایلیتول خون ۱۷ هزار و ۷۱۰ نفر را بررسی کردند.
آنها افراد را بر اساس میزان زایلیتول خون به چهار گروه تقسیم کردند و بالاترین ۲۵ درصد را با پایینترین ۲۵ درصد مقایسه کردند.
افرادی که بالاترین سطح زایلیتول را داشتند، طی شش سال ۵۷ درصد بیشتر در معرض مرگ یا ابتلا به حمله قلبی یا سکته مغزی قرار داشتند.
حتی پس از ۳۰ سال نیز احتمال وقوع یکی از این رویدادهای قلبیعروقی در این گروه ۱۸ درصد بیشتر بود.
بررسی گروههای میانی نیز نشان داد که ظاهراً رابطهای وابسته به دوز وجود دارد؛ یعنی هرچه سطح زایلیتول خون بالاتر بود، میزان بروز رویدادهای قلبیعروقی نیز بیشتر میشد.
این ارتباط همچنین مستقل از برخی ویژگیها و عوامل خطر مانند سن، جنسیت، شاخص توده بدنی، فشار خون بالا، دیابت و سطح چربیهای خون مشاهده شد.
زایلیتول چگونه ممکن است بر قلب اثر بگذارد؟
این مطالعه علت و معلول را اثبات نمیکند، اما پژوهشگران به یافتههای قبلی خود اشاره کردهاند.
مارکو ویتکوفسکی، پزشک و پژوهشگر بیمارستان دانشگاهی شاریته برلین و نویسنده مطالعه، گفت تحقیقات پیشین نشان داده بود که زایلیتول میتواند توانایی پلاکتهای خون برای تشکیل لخته را افزایش دهد.
او و همکارانش همچنین پیشتر دریافته بودند که سطح بالای زایلیتول خون در افراد دارای خطر بالای بیماری قلبی، با افزایش رویدادهای نامطلوب قلبی طی یک دوره سهساله ارتباط دارد.
ویتکوفسکی میگوید بسیاری از مردم شیرینکنندههای مصنوعی را به این دلیل مصرف میکنند که تصور میکنند نسبت به شکر سالمتر هستند و این مواد نیز عموماً از سوی نهادهای نظارتی ایمن تلقی شدهاند.
با این حال، به گفته او، یافتههای بلندمدت مطالعه جدید نشان میدهد که درباره ایمنی قلبیعروقی زایلیتول هنوز اطلاعات کافی نداریم و با توجه به افزایش میزان استفاده از آن در محصولات مختلف، انجام مطالعات بیشتر ضروری است.
باید مصرف زایلیتول را قطع کنیم؟
متخصصان تأکید میکنند که نتایج این پژوهش به معنای اثبات مضر بودن مستقیم زایلیتول نیست.
دن آتار، متخصص قلب و عضو کمیته ارتباطات انجمن قلب و عروق اروپا که در این پژوهش مشارکت نداشت، گفت چون مطالعه مشاهدهای بوده است، نمیتوان از آن رابطه علت و معلولی را نتیجه گرفت.
به بیان ساده، پژوهشگران مشاهده کردهاند که افراد دارای سطح بالاتر زایلیتول، بیشتر دچار رویدادهای قلبیعروقی شدهاند؛ اما هنوز مشخص نیست که آیا خود زایلیتول عامل این افزایش خطر بوده یا عوامل دیگری در این رابطه نقش داشتهاند.
متخصصان همچنین هشدار میدهند که این یافتهها نباید به این معنا تفسیر شود که جایگزین کردن زایلیتول با مقدار بیشتری شکر انتخاب سالمتری است.
یک متخصص تغذیه از بنیاد قلب بریتانیا نیز تأکید کرد که این مطالعه یادآوری میکند مصرف غذاها و نوشیدنیهای فوقفرآوریشده که ممکن است سرشار از شکر، نمک یا شیرینکنندهها باشند، بهتر است کاهش پیدا کند.
در حال حاضر، پیام اصلی مطالعه این نیست که زایلیتول قطعاً باعث سکته یا حمله قلبی میشود؛ بلکه نشان میدهد رابطه میان مصرف این شیرینکننده و سلامت قلب و عروق نیازمند بررسیهای بیشتر است.
