درمان خستگی مزمن چگونه است؟ | معرفی 8 روش درمان
به طور کلی هیچ درمان قطعی یا تاییدشدهای برای این بیماری وجود ندارد، اما برخی از علائم را میتوان درمان یا مدیریت کرد. درمان این علائم ممکن است برای برخی افراد اثربخش و برای برخی بیاثر باشد.
به گزارش سلامت نویس ؛ این سندروم یکی از ناتوانکنندهترین و در عین حال ناشناختهترین بیماریهای سیستم عصبی است که در لیست شایعترین بیماریهای مغز و اعصاب قرار ندارد. تا همین چند سال پیش، بسیاری از پزشکان آن را فقط یک اختلال روانی میپنداشتند. ، با استناد به جدیدترین دستورالعملهای معتبر جهانی، میدانیم که درمان سندروم خستگی مزمن دیگر محدود به توصیههای اشتباه مثل ورزش درمانی اجباری نیست. درمان تخصصی این بیماری برپایه رویکردهای نوینی مانند مدیریت هوشمندانه انرژی، تعدیل سیستم ایمنی و داروهای هدفمند عصبی متابولیک انجام میشود. از مهم ترین روش های درمان این بیماری میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
۱- مدیریت انرژی
به جای اینکه در روزهایی که سرحال هستید، همه کارها را یکجا انجام دهید و روز بعد احساس ناتوانی داشته باشید، فعالیتهای روزانه را به بخشهای کوچک تقسیم کنید. مثلا به جای یک ساعت پیادهروی، سه بار ۲۰ دقیقهای راه بروید و بین هر بار ۱۵ دقیقه استراحت کنید. انرژی خود را مثل یک حساب بانکی بدانید؛ هیچوقت بیشتر از موجودی برداشت نکنید.
۲- استفاده از داروهای مسکن، خوابآور و ضدافسردگی
هر چند این بیماری هیچ داروی مشخصی ندارد، اما میتوان درد، بیخوابی و علائم افسردگی ناشی از آن را با مصرف صحیح دارو کنترل کرد. در صورت نیاز پزشک از داروی آمیتریپتیلین برای بهبود کیفیت خواب و کاهش درد عضلانی استفاده میکند. دوسالوکسیپن و گاباپنتین نیز برای درد استفاده میشوند. این داروها فقط با نسخه پزشک و با دوز کم قابل استفاده هستند.
۳- درمان شناختی‑رفتاری (CBT)
درمان شناختی-رفتاری یک روش تخصصی برای درمان این بیماری محسوب نمیشود، اما به عنوان ابزاری حمایتی به کنتزل علائم کمک میکند. مشاوره با یک دکتر یا روانشناس خوب به شما کمک میکند تا باورهای غلط درباره بیماری را کنار بگذارید، استرس خود را مدیریت کنید و راهکارهای عملی برای زندگی با محدودیتها یاد بگیرید.این روش به مدیریت استرس و تجربه احساس بهتر کمک میکند.
۴- ورزش درمانی زیر نظر پزشک
برخلاف تصور قدیمی، ورزش اجباری و پلکانی برای اکثر بیماران مضر است و باعث بدتر شدن دائمی علائم میشود. انجام حرکات بسیار سبک و کوتاه مثل کشش ملایم عضلات یا چند دقیقه یوگای نشسته در برخی بیماران با علائم خفیف و با نظارت دقیق پزشک متخصص مجاز باشد. ورزش کردن به کاهش اضطراب و رفع علائم آزاردهنده این بیماری کمک میکند. اگر ورزش باعث بدتر شدن علائم چند ساعت یا چند روز بعد شد، فورا آن را کنار بگذارید.
۵- رژیم غذایی متعادل و مشاوره با متخصص تغذیه
امروزه تاثیر تغذیه در سلامت روان به اثبات رسیده است و پیروی از یک رژیم ضدالتهابی میتواند به کنترل علائم بیماری کمک کند. اگر به این بیماری مبتلا هستید، مصرف قندهای ساده، غذاهای فرآوریشده و کافئین را کاهش دهید و بیشتر از غذاهای کامل مثل سبزیجات، میوه، ماهی، مغزها استفاده کنید.برای تغییر رژیم غذایی خود حتما از یک متخصص تغذیه کمک بگیرید.
۶- درمانهای جایگزین و مکمل زیر نظر پزشک
برخی مطالعات نشان میدهد که طب سوزنی میتواند موجب کاهش درد و خستگی در بیماران شود. از طرف دیگر مصرف برخی مکملها مثل کوآنزیم Q10 همراه با سلنیوم و ال-کارنیتین در برخی افراد اثر قابل توجهی دارند. مصرف این مکملها به بهبود عدم تمرکز دانش آموزان در مدرسه کمک میکنند و در کنترل علائم موثر هستند.
۷- حمایت اجتماعی
تنهایی بزرگترین دشمن بیماران مبتلا به سندروم خستگی مزمن است. پیوستن به گروههای حمایتی آنلاین یا حضوری به شما کمک میکند تا تجربههای مشترک را بشنوید و احساس بهتری داشته باشید. همچنین به خانواده و دوستان نزدیک خود توضیح دهید که بیماری شما قابل دیدن نیست، اما بسیار واقعی و ناتوانکننده است.
۸- تغییر سبک زندگی
برای درمان سندروم خستگی مزمن باید سبک زندگی خود را کمی تغییر دهید. در ادامه به نکاتی مهم برای تغییر سبک زندگی اشاره شده است:
- برای کاهش مه مغزی از چکلیست و یادداشت استفاده کنید، کارهای مهم را در زمانهای پرانرژیتان انجام دهید.
- برای کاهش خستگی و جلوگیری از فرسودگی شغلی کارهای بزرگ را به چند مرحله کوچک تقسیم کنید مثلا به جای یک ساعت کار بیوقفه، هر ۱۵ دقیقه کمی استراحت کنید.
- برای بهبود فشار عصبی مدیتیشن و تنفس عمیق میتواند به تنظیم سیستم عصاب کمک کند.
- برای رفع اختلال خواب هر روز سر یک ساعت مشخص بخوابید و بیدار شوید، قبل از خواب از تلفن همراه دوری کنید.
بهترین داروهای سندروم خستگی مزمن
هیچ داروی تاییدشدهای برای درمان کامل این بیماری وجود ندارد و هدف داروها تنها کاهش علائم آزاردهنده مانند درد، اختلال خواب، مه مغزی و افت فشار وضعیتی است. مصرف هر دارویی باید با کمترین دوز ممکن و زیر نظر پزشک شروع شود:
- درد: استامینوفن، ایبوپروفن، گاباپنتین، پرگابالین، دولوکستین
- اختلال خواب: ترازودون، ملاتونین، آنتیهیستامینها
- افت فشار وضعیتی: داروهای تنظیم فشار خون مانند فلودروکورتیزون یا میدودرین
- افسردگی و اضطراب: داروهای SSRI برای بهبود خلقوخو
- مکمل: نالتروکسان با دوز پایین (LDN)، آنتیویروسها، کوآنزیم Q10