در مواجهه با مسمومیت ناشی از گزیدگی جانوران سمی چه كنيم؟
در مارگزیدگی علائم واکنشهای حساسيتي شديد مانند عطسه، مشكل در تنفس يا تورم سريع و شديد، درد شكم، تهوع، سرگيجه، درد قفسه سينه، خرخر صدا و کبودشدن رنگ لبها ازجمله مواردي هستند كه سريعاً بايد به اورژانس مراجعه شود
به گزارش سلامت نويس، امروز یکشنبه ششم آبان روز «پیشگیری از مسمومیت ناشی از گزیدگی جانوران سمی» نام دارد. موارد زير را حتما رعايت كنيد:
علائم گزيدگي با افعي درد تيز و سوزاننده در محل گزش است كه در عرض يك تا 5 دقيقه بعد از گزش ظاهر میشود. تورم در محل گزيدگي مار افعی نيم تا 4 ساعت بعد از گزش بروز مینماید كه ممكن است در عرض 24-12 ساعت افزايش يابد و كل اندام مبتلا را درگير كند.
در طي 36-24 ساعت پس از گزيدگي افعي، ممكن است تاولهای كوچك در محل ايجاد شوند. از علائم گزش مار افعی تهوع و استفراغ، بیحسی در اطراف دهان، صورت و پوست سر و گزگز نوك انگشتان، تب و لرز، تعريق، ضعف و بیحالی و سرگيجه است.
يكي از مشخصترین و مهمترین علائم و نشانههای گزيدگي با افعیها، اختلالات انعقادي خون بوده و بهصورت خونريزي از بيني، وجود خون در خلط، خون در ادرار، خون در مدفوع، خونريزي در شكم و داخل چشم و مغز مشاهده میشود.
علائم گزيدگي با مار كبري و مار مرجان افتادگي پلکها، خوابآلودگی، ضعف عضلاني، فلج، اختلال تكلم و تنفس، آبريزش از دهان، استفراغ و تهوع است. علائم گزيدگي با مار آبي (دريايي) درد عضلاني و تغيير رنگ ادرار به رنگ قهوهای يا سياه است.
* در مارگزيدگي بايد از سرد كردن عضو با آب سرد يا يخ خودداري كرد
در هنگام مارگزیدگی قبل از انتقال مصدوم به مرکز درمانی باید بيمار را آرام كنيد و از حركات بیشازحد او جلوگيري كنيد. مصدوم مارگزیده را بايد از محل حادثه (جهت جلوگيري از حمله مجدد مار) دور كرد.
عضو محل گزيدگي مار را بايد بیحرکت و همسطح يا كمي پایینتر از سطح قلب نگه داشت. بستن يك نوار محكم و پهن، چند انگشت بالاتر از محل مارگزيدگي بهویژه اگر محل گزيدگي در دستها يا پاها باشد، ضروری است. بستن نوار بالاتر از محل مارگزیدگی نبايد آنقدر سفت باشد كه جريان خون اندام را مختل كند. اگر ورم باعث سفت شدن نوار شد، آن را بازکنید و از محلي بالاتر ببنديد. هر 10 تا 15 دقيقه، به مدت يك دقيقه نوار را بازکرده و دوباره ببنديد. اين كار بايد تا زمان آماده شدن پادزهر ادامه يابد.
در مارگزيدگي بايد از سرد كردن عضو با آب سرد يا يخ خودداري كرد. هر چه سریعتر فرد مارگزیده را به اورژانس بيمارستان منتقل كنيد و زمان را با تلاش براي كشتن و يا گرفتن مار از دست ندهيد.
در مارگزیدگی علائم واکنشهای حساسيتي شديد مانند عطسه، مشكل در تنفس يا تورم سريع و شديد، درد شكم، تهوع، سرگيجه، درد قفسه سينه، خرخر صدا و کبودشدن رنگ لبها ازجمله مواردي هستند كه سريعاً بايد به اورژانس مراجعه شود.
مارگزیدگی در كودكان، بيماران قلبي، ديابتي، افراد مسن و معلولين حركتي و بيماران مبتلابه آلرژي بسیار خطرناکتر است. گزش متعدد مار در ناحيه سر و گردن خطرناکتر است.
برخی از عقربهای بومی کشور ما در ناحیه خوزستان، کرمان و کاشان بسیار خطرناک هستند و فرد عقربگزیده برای تزریق سرم ضد زهر باید به بیمارستان منتقل شود.
* زنبورهاي سرخ بهطور مكرر نيش میزنند و محل گزش آنها بهسادگی عفوني میشود
نيش زنبورعسل ماده، به كيسه محتوي زهر متصل است و پس از گزش در زخم باقي میماند و محتويات كيسه زهر به زخم منتقل میشود؛ بنابراین برداشتن سريع نيش از روي زخم، جهت جلوگيري از ورود بيشتر سم به زخم ضروري است. اگر فرد زنبور گزیده مشكل تنفسي داشت و يا تورم شديد و سريع در محل گزش بروز كرد، بايد به پزشك مراجعه نمايد.
زنبورهاي سرخ بهطور مكرر نيش میزنند و محل گزش آنها بهسادگی عفوني میشود. چنانچه گزش زنبور در نقاط مختلف و آنهم در ناحيه گردن و سر بروز نمايد، جدیتر است و میتواند تهدیدکننده زندگي باشد.
فرد زنبورگزيده براي چند روز از نظر تشديد درد يا باقي ماندن تورم يا علائم شبيه آنفلوآنزا و يا تب باید تحت نظر باشد و در صورت بروز اين علائم سريعاً به پزشك مراجعه شود. برای پیشگیری از بروز گزیدگیها بهطورکلی از دست زدن به جانوران گزنده خودداري نمایید. اقدامات اوليه در گزشهای معمولي زنبور شستشوی محل زنبور گزيدگي با آب و صابون است.
روي محل زنبور گزيدگي كمپرس سرد يا كيسه محتوي يخ قرار دهيد و بهطور متوالي هر 15 دقيقه یکبار كيسه يخ را از روي پوستبردارید. از قرار دادن مستقيم يخ روي پوست اجتناب نمایید و از گرم كردن موضع بپرهيزيد.
* «دراكولا» یا «بند» نه نيش میزند و نه گاز میگیرد بلكه تركيبات سمي و محركي ترشح میکند
برای جلوگیری از گزیدگی حشرات در هنگام سفر حشرهکش، پشهبند و یا دیگر وسایل ایمنی را همراه داشته باشید. حشره «دراكولا» یا «بند» نه نيش میزند و نه گاز میگیرد بلكه تركيبات سمي و محركي ترشح میکند كه باعث ايجاد زخم در محل عبور خود از روی پوست میشود. سم حشره «دراكولا» یا «بند» باعث ايجاد صدمات بافتي، زخم و تاول میشود. علائم بهصورت قرمزی، بروز تاول و یا جوشهای كوچك همراه با خارش و در انتها ورقه شدن و پوستهپوسته شدن پوست است.
له شدن حشره دراکولا یا بند روي پوست و يا خاراندن پوست سبب انتشار سم و تشديد زخمهای روي پوست خواهد شد. براي تخفيف عارضه پوستی سم حشره دراکولا، میتوان در ساعات ابتدايي، با آب و صابون معمولي محل عارضه را شستشو داد و با تميز نگهداشتن محل عارضه میتوان از بروز مشكلات ثانويه ازجمله عفونتهای باكتريايي جلوگيري كرد. همچنين هرچه پوست مرطوبتر باشد شدت عارضه بيشتر است.
* از پوشيدن لباسهايي بارنگ روشن و استفاده از عطرهاي تند در مناطقي كه حشرات زيادي دارند، جدا خودداري كنيد
نگهداري حيوانات خانگي باعث تجمع بيشتر حشرات ميشود. بنابراين لازم است نگهداري حيوانات اهلي توأم با رعايت بهداشت باشد. اگر در محل زندگي درختان زيادي وجود دارد بايد براي پنجرههاي خانه از توري استفاده شود و در پاركها از آويختن لباسها روي درخت خودداري شود.
در مناطقي كه حشرات زياد وجود دارد، بهتر است روي پوست بدن مخصوصاً بدن كودك از کرمهای دورکننده حشرات استفاده نمود؛ اما بايد توجه داشت استفاده دائم از اين مواد سبب حساسيت بيشتر میشود.
بههیچوجه كندوي زنبورعسل را دستکاری و زنبورها را تحريك نكنيد. اگر زنبور در نزديكي خود ديديد بهجای نابود كردن آن با مگسكش، موقتاً آن منطقه را ترك كنيد.
از پوشيدن لباسهايي بارنگ روشن و استفاده از عطرهاي تند در مناطقي كه حشرات زيادي دارند، جدا خودداري كنيد؛ زيرا تمام اين موارد باعث جذب زنبورها ميشود. در محيطهاي باز، پيراهن آستینبلند و شلوار بلند به كودكان بپوشانید.
پايان پيام/