موتورهایی که براي نجات جان به خيابانها ميآيند
موتورلانس یکی از طرحهای حوزه امداد و نجات بیماران است که برای اولینبار در سال ۱۳۹۵ بهصورت آزمایشی در تهران اجرایی شد و حالا در همه استانها مشاهده ميشود.
به گزارش سلامت نوبس، تلفن مرکز اورژانس گیلان زنگ میخورد و کارشناس دیسپچ اورژانس پاسخ میدهد: «۱۱۵ بفرمایید.» پدر خانواده با صدایی لرزان و ترسیده میگوید: «آقا توروخدا به دادم برسید. بچم سوخت. ما بهخاطر ترافیک کنار جاده وایسادیم، آب جوش ریخت رو بچم. توروخدا اون فقط یک سالشه زود برسونید خودتونو...»گزارش در سیستم هوشمند اورژانس ثبت میشود اما کارشناسان تشخیص میدهند که آمبولانس به دلیل ترافیک سنگین جاده، به موقعیت نخواهد رسید و ممکن است جان کودک در خطر باشد. به همین دلیل یکی از کارشناسان موتورلانس اورژانس گیلان، در سریعترین زمان ممکن به محل حادثه اعزام میشود و پس از اقدامات درمانی اولیه «به دلیل بُعد مسافت با هماهنگی واحد هدایت راهبری» در اقدامی قابل تحسین، کودک یک ساله را با موتور به همراه با پدرش، به نزدیکترین استقرار آمبولانس جهت انتقال به بیمارستان تحویل میدهد.
موتورلانس یکی از طرحهایی مؤثر در حوزه امداد و نجات بیماران است که برای اولین بار در سال ۱۳۹۵ به صورت آزمایشی در کلانشهر تهران اجرایی شد و گسترش یافت.محمداسماعیل توکلی رئیس سازمان اورژانس استان تهران در خصوص دستاوردهای مرکز موتورلانس اورژانس استان تهران میگوید: «اداره موتورلانس استان تهران، بزرگترین اداره و ناوگان موتورلانس در سطح کشور بوده و آماری که از ارائه خدمات اداره موتورلانس استان تهران تا کنون کسب شده در تاریخ کشور بینظیر است.»برای بررسی فرآیند تشکیل و گسترش ناوگان موتورلانس در استان تهران و تأثیرات مثبت آن به سراغ سیدحمیدرضا حسینی مسؤول اداره موتورلانس اورژانس استان تهران رفته و با او به گفت و گو پرداختهایم.
چرا موتورلانس؟
حسینی در خصوص فرآیند تشکیل ناوگان موتورلانس در استان تهران میگوید: حوالی سال ۱۳۹۵ یک بررسی در شهر تهران انجام شد و متوجه شدیم که برای کاهش هر یک دقیقه زمان ارائه خدمات اورژانسی در بالین بیماران و مددجویان ۱۱۵، باید ۳۰ پایگاه اورژانس را فعال کنیم. یعنی باید ۳۰ پایگاه انتخاب و تجهیز میشدند تا بتوانیم یک دقیقه زمان را کاهش دهیم. این یک دقیقه زمان، از موقعی که افراد با ۱۱۵ تماس میگیرند تا زمانی که گروه تخصصی فوریتهای پزشکی بر بالین بیمار حاضر میشوند، محاسبه خواهد شد. به همین دلیل در ذهنها جرقهای زده شد تا بتوانیم از موتورلانس با همان تجهیزاتی که آمبولانس دارد استفاده کنیم.
وی در خصوص تأثیرات مثبت استفاده از موتورلانس توضیح میدهد: این طرح به صورت آزمایشی در سال ۱۳۹۵ اجرا و تأثیرات بسیار مثبت و خوبی داشت. زمان کاملاً کاهشی شد و تمام تجهیزات پزشکی و لوازم مورد نیازی که در مواقع اورژانسی برای احیای یک بیمار نیاز دارد در داخل موتورلانسها وجود دارد.
وی در ادامه میگوید: زمانی که تأثیرات مثبت این فرآیند نمایان شد، در سال ۱۳۹۶، ۲۰۰ دستگاه موتورلانس وارد ناوگان اورژانس تهران و در شهر تهران به عنوان نمونه و پایلوت طرح ناوگان موتورلانس اجرا شد. از آنجایی که رسالت پیدایش موتورلانس، کاهش زمان رسیدن بر بالین بیماران و مددجویان بود؛ در آن زمان ۶۵ نقطه فعال که موتورها در آنجا مستقر میشدند، در شهر تهران تشکیل شد. این پایگاهها بیشتر در موقیتهای مکانی قرار داشتند که بار مأموریتی آنها زیاد بود.
۲۲۰ موتورلانس فعال در خدمت شهروندان تهرانی
حسینی در خصوص موتورلانسها توضیح میدهد: موتورلانس یک موتوری است که به تمامی وسایل پزشکی پیشرفته برای نجات جان انسانها مانند دستگاه شوک قلبی، دستگاه تنفسی، دستگاه نوار قلب و هر چیزی که یک فرد در مواقع اورژانسی به آن نیاز دارد، مجهز است. در واقع موتورلانسها با آمبولانسیها از لحاظ تجهیزات هیچ تفاوتی ندارد. آن کارشناسی هم که با موتورلانس تردد میکند و مأموریتها را انجام میدهد، فردی است که یک سری مهارتهای ویژه را آموخته و در یک سری از کارگاههای آموزشی تخصصی شرکت کرده است.کارشناسان موتورلانس دارای مدارک مرتبط در مقاطع کاردانی، کارشناسی یا کارشناسی ارشد هستند و دورههای تخصصی را گذراندهاند. بنابراین تجهیزات پیشرفته و کارشناسی که دارای مهارت است در کنار موتورلانسی که زود به بالین بیمار میرسد، باعث موفقیت این طرح شد. در حال حاضر در کل کشور ناوگان موتورلانس استان تهران، تبدیل به الگو شده و در کل ایران این طرح با تعدادهای متفاوتی در حال اجراست. البته تعداد موتورلانسها در سایر استانهای کشور مانند مشهد، اصفهان و... بسیار کم بوده و نهایت به ۱۵ الی ۲۰ دستگاه موتورلانس در هر استان میرسد.مسؤول اداره موتورلانس اورژانس استان تهران در خصوص آمار موتورلانسهای موجود در استان تهران میگوید: در حال حاضر استان تهران ۲۷۰ دستگاه موتورلانس دارد که به صورت میانگین در طول روز ۲۱۰ الی ۲۲۰ دستگاه آن در سطح استان تهران فعال هستند.
خدمت رسانی به مصدومان کمتر از ۱۲ دقیقه
وی در خصوص میانگین زمانی رسیدن موتورلانسها بر بالین بیماران در سطح استان تهران توضیح میدهد: براساس مستندات میانگین زمانی رسیدگی موتورلانسها در سطح استان تهران ۱۲ دقیقه است. این ۱۲ دقیقه زمان استاندارد سازمان اورژانس است؛ زیرا سازمان اورژانس کشور یک زمانهای استانداردی را اعلام کرده است که براساس آن زمان مناسب در کلانشهرها ۱۲ دقیقه است.
حسینی در خصوص اهمیت زمان در رسیدگی به حال اورژانسی مددجویان میگوید: از این زود رسیدن بیشترین سود را بیماران بدحال خواهند برد؛ زیرا شاید چند دقیقه دیر یا زود رسیدن برای بیماری که وضعیت بهتری دارد خیلی تفاوتی نداشته باشد؛ اما افرادی که نیاز به اقدامات و مراقبتهای ضروری و اورژانسی دارند و ثانیهها برایشان اهمیت دارد، قطعاً زود رسیدن موتورلانس برایشان سودمند خواهد بود و به بقای فرد کمک خواهد کرد. با توجه به ترافیکهای کلانشهرهایی مانند تهران و وضعیت برخی از معابر که برای تردد آمبولانسها مناسب نیست، موتورلانس بسیار راهگشا بوده است.
۹۶ درصد رضایت مردمی
وی در ادامه میگوید: از زمان آغاز طرح موتورلانس تا کنون موارد احیای موفق بسیار زیاد داشتهایم؛ معمولاً موتورلانسها به مأموریتهایی اعزام میشوند که مددجویان نیاز به احیای قلبی و ریوی دارند.
حسینی در خصوص کیفیت عملکرد کارشناسان موتورلانس استان تهران میگوید: با توجه به اینکه زمان رسیدن به بیمار توسط موتورلانسها مناسبتر است، پرسنل موتورلانسها که مهارتهای ویژه کسب کردهاند سعی میکنند کیفیت خدماتشان را افزایش دهند.براساس بررسیهایی آماری که اخیراً انجام شده است، در خدماتی که توسط موتورلانسها انجام شده، ۹۶ درصد رضایت مردمی ثبت شده است.
انجام ۱۵۰۰ مأموریت در یک روز!
وی در خصوص آمار مأموریتهای روزانه موتورلانس استان تهران توضیح میدهد: تقریباً نصف مأمویتهای اورژانس استان تهران که حدود ۵۰ هزار مأموریت در ماه است، توسط موتورلانسها انجام میشود.به طور میانگین در طول روز ۱۵۰۰ مأموریت توسط موتورلانسها در سطح استان تهران انجام میشود.البته گفتنی است که تعداد کل مأموریتهای موتورلانس استان تهران به اندازه کل مأموریتهای ۸ استان در طول یک روز است.
حسینی کاهش هزینههای اورژانس را یکی از تأثیرات مثبت استفاده از موتورلانس میداند و میگوید: اگر یک حساب سرانگشتی هم انجام دهیم، معمولاً آمبولانسها با دو نیرو و موتورلانسها با یک نیرو اعزام میشوند؛ تا همین جا یک سری از هزینههای مربوط به منابع انسانی برای یک نفر حذف میشود. آمبولانسها نسبت به موتورلانسها هزینههای بالاتری دارند؛ هزینه سوخت، نگهداری، استهلاک و تعمیر یک موتور از آمبولانس کمتر خواهد بود؛ بنابراین از نظر منابع انسانی و استهلاک هزینههای مأموریتهای اورژانسی نصف خواهد شد.
کاهش هزینههای سرسام آور
مسؤول اداره موتورلانس اورژانس استان تهران میگوید: هرچقدر بتوانیم مأموریتها را از سبد آمبولانسها برداریم و در سبد موتورلانس بگذاریم قطعاً هزینهها کاهش پیدا خواهد کرد. وی در ادامه در خصوص یکی دیگر از ویژگیهای مثبت موتورلانسها میگوید: تعداد بالای موتورلانسها در شهر و استان تهران باعث شده تا در زمان فعالیتشان نسبت به آمبولانسها مأموریتهای بیشتری را انجام دهند.
حسینی در پاسخ به این پرسش که در حال حاضر چند دستگاه موتورلانس در سطح استان تهران نیاز داریم؟، توضیح میدهد: اگر بخواهیم در کلانشهر تهران به سمتی برویم که اکثر مأموریتها را موتورلانسها انجام دهند و فقط آن مأموریتهایی که نیاز به انتقال دارد، توسط آمبولانس انجام شود، باید دو برابر ناوگان فعلی «حداقل ۴۰۰ دستگاه موتورلانس و نیروی انسانی» داشته باشیم.
برگرداندن یک مصدوم به زندگی عادی
بابک یکتاپرست سخنگوی سازمان اورژانس کشور در خصوص دیگر مزایای استفاده از موتورلانس در کلانشهرهایی مانند تهران میگوید: یکی از مهمترین نکاتی که در بحث فوریتهای پزشکی مطرح است، زمان است. یعنی زمان طلایی که باید به مصدوم رسیدگی شود.در بسیاری از موارد، حوادث، سوانح و آسیبها، بیماریها و مواردی که اسم آن را مورد اورژانسی میتوان گذاشت، اگر در یک بازه زمانی درست، مدیریت شود، میزان مرگ و میر و عوارضی که بیمار و مصدوم به آن دچار میشوند به شدت کاهش پیدا خواهد کرد. به عنوان مثال اگر به وضعیت فردی که دچار سکته مغزه شده در زمان مناسب رسیدگی شود، از بسیاری عوارض احتمالی برای او پیشگیری خواهد شد. زیرا سکته مغزی دارای عوارض پانویه است که حتی اگر فردی به صورت خفیف هم به آن دچار شود باز هم به عوارضی مانند لمس یک طرف از بدن که تمام زندگی یک فرد از غذاخوردن، راه رفتن و... را مختل میکند، دچار خواهد شد. همچنین تمام ارتباطات این فرد در خانواده، جامعه، مسائل اقتصادی آن خانواده و... تحت تأثیر قرار میگیرد؛ زیرا ممکن است فرد را از کار افتاده کند. بنابراین اگر این اتفاق زود مدیریت شود و ما زود به بالین این مصدوم برسیم و او را به مرکز درمانی منتقل کنیم، میتوانیم یک سری اقدامات اولیه برای رفع گرفتگی عروق مغزی و آن لختهای که در مغز تشکیل شده انجام دهیم تا کمترین عارضه را برای بیمار به همراه داشته باشد.وی در ادامه میگوید: این موضوع به معنی برگرداندن یک فرد به طور کامل به آغوش خانواده و جامعه است.
فقط ۱۰ درصد از مددجویان به بیمارستان منتقل میشوند
وی در خصوص تصور مردم از خدمات سازمان اورژانس میگوید: در اوایل راهاندازی طرح موتورلانس مردم این تصور را داشتند، زمانی که با اورژانس تماس میگیرند باید برای بیمار آمبولانس اعزام و حتماً او را به بیمارستان منتقل کند. در واقع تصوری که از آمبولانس اورژانس وجود داشت، یک سیستم بیماربر بود که متأسفانه در حال حاضر هم برخی از افراد چنین تصوری را دارند.در حالی که در طول سال نزدیک به ۲۰ میلیون تماس با ۱۱۵ در سراسر کشور برقرار میشود؛ از این تعداد نزدیک به ۷۰ درصد تماسها در اتاق دیسپچ با مشاورههای کارشناسان برطرف میشود. بعد از این یک سری از افراد و مصدومها هستند که به هیچ عنوان نیاز به اعزام آمبولانس ندارند. ۳۰ درصد از مأموریتهایی که نیاز به اعزام آمبولانس دارند؛ زمانی که آمبولانس ما به موقعیت اعزام میشود، در ۲۰ درصد مأموریتها، تکنسین در همان محل بیمار را درمان میکند. یعنی درمان سرپایی در محل صورت میگیرد و اصلاً نیازی به اعزام به بیمارستان ندارد.بنابراین فقط ۱۰ درصد از افرادی که با شماره ۱۱۵ تماس میگیرند احتیاج دارند که به بیمارستان منتقل شوند. به همین دلیل در مأموریتهایی نیاز دارد یک تکنسین بالای سر بیمار حضور پیدا کند، موتورلانس میتواند خودش را خیلی سریع به محل حادثه برساند.
فداکاری کارشناسان اورژانس
یکتاپرست در خصوص آمار موتورلانسهای فعال در کل کشور میگوید: در حال حاضر در کل کشور نزدیک به ۳۸۰ دستگاه موتورلانس فعال وجود دارد. وی در پاسخ به این پرسش که آیا موتورلانسها در حوادث جادهای «به دلیل ترافیکهای سنگین» خدمات ارائه میدهند یا خیر؟؛ میگوید: عمده خدمت موتورلانس در شهر است. در واقع معقول نیست که موتورلانسها در بیرون از شهر که خدمت رسانی کنند. از نظر ایمنی و نوع خدمت رسانی امکان پذیر نیست که موتورلانس را در مأموریتهای جادهای استفاده کنیم. یکی از موارد استثنایی که اخیراً در تعطیلات اتفاق افتاد و کارشناس موتورلانس استان گیلان کودک یک ساله را با موتور به آمبولانس رساند، یک مورد استثنایی بود که نشان دهنده فداکاری کارشناس اورژانس است.
منبع: خبرگزاري فارس
پایان پیام/